سوره فصلت — آیه 47

معانی واژگان:

• أَكْمَامِهَا: جمع «کِمّ» به معنای پوشش و غلاف میوه (مانند غلاف خرما و پوسته میوهها).
• آذَنَّاكَ: به تو اطلاع دادیم و اعتراف کردیم.
• شَهِید: گواه و شاهد (در اینجا به معنای کسی که شهادت دهد).

تفسیر آیه:

دانش و آگاهی از زمان وقوع قیامت تنها به سوی خداوند بازگردانده میشود؛ یعنی هیچکس جز او از لحظه برپایی آن آگاه نیست. هیچ میوهای از غلاف خود بیرون نمیآید، هیچ مادهای باردار نمیشود و هیچ جنینی به دنیا نمیرود، مگر اینکه خداوند به همه اینها علم کامل دارد و هیچ یک از این امور از دانش او پنهان نیست. این بیان نشان میدهد که علم خداوند به تمام جزئیات جهان هستی احاطه کامل دارد.

در ادامه، خداوند به صحنهای از روز قیامت اشاره میکند که در آن، مشرکان را مورد خطاب قرار میدهد و با سرزنش میپرسد: «کجا هستند شریکانی که شما برای من قرار میدادید و آنها را در عبادت با من شریک میدانستید؟» در آن هنگام، مشرکان که حقیقت را با چشم خود میبینند و عذاب را مشاهده میکنند، اعتراف کرده و میگویند: «ما به تو اطلاع دادیم که هیچیک از ما امروز گواهی نمیدهد که تو شریکی داری.» آنها در آن روز بهطور کامل از معبودان دروغین خود بیزاری میجویند و به یگانگی خداوند اعتراف میکنند، اما این اعتراف دیگر سودی برایشان ندارد.

فواید و پیامهای آیه:

• انحصار علم غیب در خداوند: این آیه به ما میآموزد که آگاهی از زمان قیامت و بسیاری از امور پنهان، تنها نزد خداوند است و هیچکس — نه پیامبران و نه فرشتگان — از آن آگاه نیست. این موضوع ایمان به غیب را در دل مؤمن تقویت میکند و او را از جستوجوی بیهوده در این باره بازمیدارد.
• نشانههای قدرت الهی در طبیعت: بیرون آمدن میوه از غلاف، باردار شدن و تولد موجودات، همگی نشانههای نظم و تدبیر الهی هستند. تأمل در این پدیدهها، انسان را به عظمت خالق رهنمون میشود و او را به شکرگزاری وامیدارد.
• بطلان شرک در روز قیامت: در آن روز، همه مشرکان به اشتباه خود پی میبرند و از معبودان دروغین بیزاری میجویند. این صحنه هشداری است برای انسانها که در زندگی دنیا، تنها خداوند را بپرستند و امید و اتکای خود را بر او قرار دهند، تا در آخرت دچار پشیمانی و حسرت نشوند.
• اعتراف به هنگام ناچاری سودی ندارد: مشرکان در قیامت اعتراف میکنند که شریکی برای خدا نیست، اما این اعتراف دیر هنگام، هیچ فایدهای برایشان ندارد. این درس مهمی است که انسان باید در دنیا به حقیقت ایمان بیاورد و عمل صالح انجام دهد، نه اینکه منتظر روزی باشد که اعتراف او بیاثر باشد.