Şura surəsi — Ayə 42

1) Bəzi sözlərin izahı:

• السَّبِيلُ (əs-səbîl): Burada "günah tutmağa əsas", "qınama və cəza yolu" mənasındadır. Yəni kimin haqqında danışmaq, kimə cəza vermək doğru olar.
• يَظْلِمُونَ (yəzlîmûn): Zülm edirlər — başqalarının haqqını yerə qoyurlar, onlara əziyyət verirlər.
• يَبْغُونَ (yəbğûn): Həddi aşırlar, təcavüz edərlər, özlərini böyük sayıb haqsız yerə üstünlük istəyərlər.
• بِغَيْرِ الْحَقِّ (bi-ğayril-haqq): Haqsız yerə, heç bir haqlı səbəb olmadan.
• عَذَابٌ أَلِيمٌ (azâbun əlîm): Çox ağrılı, incidici bir əzab.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə bir öncəki ayələrlə bağlıdır. Allah-Təala əvvəlki ayələrdə zülmə məruz qalanların haqlarını müdafiə etmələrinin, haqsızlığa qarşı durmalarının caiz olduğunu bildirir. Lakin bu ayədə isə diqqəti əsl günahkara yönəldir: qınama və cəza yalnız o kəslərədir ki, insanlara zülm edir, onların haqqını tapdalayır və yer üzündə haqsız yerə həddi aşaraq fitnə-fəsad törədirlər.

Yəni əsl məsuliyyət zülm edənin, təcavüz edənin üzərinə düşür. Onlar sadəcə özlərinə zülm etmirlər; başqalarına əziyyət verir, cəmiyyətdə ədaləti pozur, yer üzündə haqsızlıq yayırlar. Onların bu əməlləri heç bir haqlı səbəbə dayanmır — nə haqqa, nə ədalətə, nə də Allahın qoyduğu ölçülərə uyğundur. Bu cür insanları axirətdə çox ağrılı, incidici bir əzab gözləyir.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs verir: İslam ədalət dinidir. Kiminsə gücü, mövqeyi, var-dövləti varsa da, bu ona başqalarına zülm etmək, yer üzündə haqsızlıq yaymaq hüququ vermir. Əksinə, hər kəs əməllərinin hesabını verəcək. Zülm edənə qarşı haqqını axtaran isə günahkar deyil — günahkar məhz zülm edəndir.

Ey insan! Bu dünya keçicidir, amma əməllərin nəticəsi əbədidir. Haqsızlığa əl uzatmaq, insanları incitmək, yer üzündə fitnə yaymaq — bunların hamısı Allahın qadağan etdiyi işlərdir. Gəl, ədalətli ol, insanlara yaxşılıq et, haqqı qoru. Unutma ki, Allah zülm edənləri heç vaxt unutmaz və ədalətli hakim olaraq onların əməllərinin haqq-hesabını çəkər. Quranın bu ayəsi bizə həm xəbərdarlıq, həm də rəhmət qapısıdır: tövbə edib haqqa dönən üçün Allahın bağışlaması genişdir.