سوره زخرف — آیه 35

معانی کلمات:

• زُخْرُفًا: طلا و زر و زیور.
• لَمَّا: در اینجا به معنای «إلّا» است (یعنی: نیست مگر...).
• مَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا: بهره و کالای زودگذر زندگی دنیا.
• لِلْمُتَّقِينَ: برای کسانی که از خدا پروا دارند و از نافرمانی او دوری میکنند.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در آیات پیشین فرمود که اگر بیم آن نبود که همه مردم (در برابر نعمتهای دنیوی) یکپارچه کافر شوند، برای کسانی که به خداوند رحمان کفر میورزیدند، خانههایی با سقفها و نردبانهای نقرهای و درهایی از نقره و تختهایی که بر آنها تکیه میزنند و نیز طلا و زیور فراوان قرار میدادیم. اما این بخششهای دنیوی برای کافران نه نشانهٔ کرامت آنان نزد خداوند است و نه دلیل بر حقانیت آنان؛ بلکه اینها همه متاع زودگذر و ناچیز زندگی دنیاست که به زودی فانی میشود و سودی برای صاحبش در آخرت ندارد. خداوند با این بیان میخواهد بفرماید که اگر به کافران مال و ثروت فراوان میبخشید، نه از روی محبت به آنان بود، بلکه به سبب رحمت به مؤمنان بود تا آنان در برابر این نعمتها به شک نیفتند و دچار تردید نشوند. اما نعمت حقیقی و جاودان، یعنی بهشت و نعمتهای آخرت، تنها نزد پروردگار تو برای پرهیزگاران ذخیره شده است؛ کسانی که با ایمان و عمل صالح، خود را از عذاب خدا حفظ کرده و از گناهان دوری نمودهاند. پس نعمت آخرت ویژهٔ متقیان است و کافران هیچ بهرهای از آن ندارند.

فواید و پیامهای آیه:

1. دنیا ناپایدار و آخرت پایدار است: تمام زیباییها و ثروتهای دنیا، هرچند چشمگیر و فراوان باشند، متاعی زودگذر و فانی هستند و نباید دل به آنها بست.
2. ثروت و نعمت دنیوی نشانهٔ محبت خدا نیست: خداوند ممکن است به کافران نیز مال و ثروت فراوان دهد، اما این نه نشانهٔ کرامت آنان، بلکه آزمون و استدراج است.
3. آخرت تنها برای پرهیزگاران است: نعمت حقیقی و جاودان، یعنی بهشت، تنها سهم کسانی است که تقوای الهی پیشه کرده و از نافرمانی او پرهیز میکنند.
4. امیدواری مؤمنان به رحمت خدا: مؤمنان نباید به نعمتهای دنیوی کافران غبطه بخورند، چرا که ذخیرهٔ آنان نزد خداوند بسیار برتر و ماندگارتر است.
5. ترغیب به تقوا: این آیه انسان را به تقوا و پرهیزگاری دعوت میکند تا با ایمان و عمل صالح، سعادت ابدی را برای خود فراهم سازد.