Zuxruf surasi — Oyat 36

Kalimalarning ma'nolari:

• "Ya'şu" – ko'z yumib, yuz o'girish, e'tibor bermaslik.
• "Zikr" – eslatma, bu yerda Qur'oni Karim nazarda tutilgan.
• "Nuqayyiz" – tayinlaymiz, biror narsani biror kimsa bilan birga qo'yamiz, solamiz.
• "Qarin" – hamroh, ajralmas sherik, do'st.

Tafsir:

Kimki Rahmonning zikridan, ya'ni Qur'oni Karimdan yuz o'girsa, unga e'tibor bermasa, uning hidoyatiga amal qilmasa va undagi ogohlantirishlardan qo'rqmasa, biz unga bir shaytonni tayin qilamiz va uni unga boshqaruvchi qilib qo'yamiz. Bu shayton uning ajralmas hamrohiga aylanadi, doimo uning yonida bo'ladi, uni halol narsalardan qaytaradi va harom ishlarga undaydi. Bu uning o'z qilmishining jazosidir – chunki u haqdan yuz o'girgani uchun Alloh uni shaytonning ixtiyoriga tashlab qo'yadi. Shayton esa uni yanada adashishga, gunoh va fisq-fasodga yetaklaydi. Bu hol, insonning o'zi ixtiyoriy ravishda haqdan yuz o'girishi tufayli yuzaga keladi; Alloh taolo esa adolatli zot sifatida unga shaytonni yo'ldosh qilib beradi.

Foydalar:

1. Bu oyatdan o'rganamizki, Qur'ondan yuz o'girish insonning eng katta xatosi bo'lib, uning oqibatida inson shaytonning qo'liga tushib qoladi. Demak, Qur'on bilan mustahkam aloqada bo'lish – shaytonning vasvasalaridan saqlanishning eng ishonchli yo'lidir.
2. Insonning hidoyatdan yuz o'girishi uning ixtiyoriy tanlovidir; Alloh esa bu tanlovning oqibatini adolat bilan belgilaydi. Bu bizga har bir inson o'z qilmishlari uchun mas'ul ekanini va jazoga loyiq ish qilsa, uning natijasini ko'rishini o'rgatadi.
3. Shayton insonga tashqaridan majburlab emas, balki insonning o'zi unga eshik ochgandagina kirib keladi. Shuning uchun har bir mo'min Qur'on o'qish, zikr qilish va Allohga iltijo qilish orqali shaytondan uzoqlashishga harakat qilishi kerak.
4. Bu oyat musulmonlarni Qur'onga muhabbat va ehtirom bilan yondashishga, uni o'qish, tushunish va amal qilishga chorlaydi. Chunki Qur'on – bu Rahmonning zikri bo'lib, u insonni zulmatdan nurga, adashishdan hidoyatga olib chiqadi.