Аз-Зухруф сүрөсү — Аят 40

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• أَفَأَنتَ — «Сенби?» деген мааниде, суроо жана таң калуу маанисин билдирет.
• تُسْمِعُ — «Угузуп бере аласыңбы?» — угуу жөндөмүн берүү.
• الصُّمَّ — «Дулдарды» — угуу жөндөмү жок адамдар.
• تَهْدِي — «Туура жолго сала аласыңбы?» — жетектөө, багыттоо.
• الْعُمْيَ — «Сокурларды» — көрүү жөндөмү жок адамдар.
• ضَلَالٍ مُّبِينٍ — «Ачык адашуу» — туура жолдон анык четтеп кетүү.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып: «Эй Мухаммад, сен угуу жөндөмүнөн ажыраган дулдарга угузуп бере аласыңбы? Же көзү сокур болуп калгандарды, же ачык-айкын адашууда жүргөндөрдү туура жолго сала аласыңбы?» — деп айтат.

Бул жерде Аллах пайгамбарга адамдарды ыйманга келтирүү үчүн ашыкча кайгырып, азап чегип жатканын көрүп, ага женилдик берип, эскертүү берүүдө. Чындыгында, бул адамдар чындыкты угууга кулагы бүтөлгөн, аны көрүүгө көзү жабылган адамдар сыяктуу. Алардын жүрөктөрү чындыкка бекем жабылып, ачык-айкын адашууда жүрүшөт.

Пайгамбардын милдети — Аллахтын билдирүүсүн жеткирүү, эскертүү берүү. Ал эми жүрөктөрдү ачуу, көздөрдү ачуу, кулактарды угузуу — бул Аллахтын гана колунда. Аллах кимди кааласа, аны туура жолго салат, кимди кааласа, аны адаштырат. Пайгамбардын үстүндө аларды ыйманга келтирүү милдети жок, ага болгону жеткирүү милдети жүктөлгөн.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Исламдын чакырыгы — акылдуулук жана жумшактык менен: Пайгамбар (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) адамдарды ыйманга келтирүү үчүн аябай аракет кылган, бирок алардын жүрөктөрүн ачуу анын колунда эмес экенин түшүнгөн. Бул бизге да чакырык кылууда акылдуу болууну, натыйжаны Аллахтан күтүүнү үйрөтөт.
• Аллахтын ырайымы жана адилеттиги: Аллах кимди кааласа, аны туура жолго салат. Бул Аллахтын ырайымынын кеңдигин жана адилеттигин көрсөтөт. Ар бир адам өзүнүн жүрөгүн чындыкка ачууга аракет кылышы керек.
• Чындыкты кабыл алуу — жүрөктүн иши: Кулак, көз сыяктуу эле, жүрөк да чындыкты кабыл алышы керек. Эгер жүрөк бүтөлсө, кулак да, көз да пайда бербейт. Ошондуктан ар дайым жүрөгүбүздү ачык кармоого аракет кылышыбыз керек.
• Ислам — жеңилдик жана үмүт дини: Бул аят бизге Исламдын башкаларды зордоп ыйманга келтирүү эмес, жакшылыкка чакыруу, үмүт берүү экенин көрсөтөт. Аллах ар кимди туура жолго салууга кудуреттүү, ошондуктан биз дайыма Аллахтан жардам сурап, үмүтүбүздү үзбөйлү.