Duxon surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• "Ikshif" – och, bartaraf qil.
• "Al-'azab" – azob, uqubat.
• "Mu'minun" – ishonuvchilar, tasdiqlovchilar.

Tafsir:

Ushbu oyatda Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga mushriklarning holatini xabar bermoqda. Qiyomatga yaqin yoki Makka ahlining azob-uqubatlari paytida ular og'ir sinovlarga duchor bo'ladilar. O'shanda ularning ustiga osmondan ochiq-oydin tutun keladi va butun odamlarni qamrab oladi. Bu tutun ular uchun alamli azob bo'ladi. Shu holatda ular o'zlarining ojizliklarini tan olib, Rabbisiga yalvorib: "Ey Robbimiz! Bu azobni bizdan ochib yubor, agar sen uni bizdan bartaraf qilsang, biz albatta Senga va Payg'ambaringga iymon keltiramiz" – deydilar. Ular azobni ko'rgandagina tavba qilishga va'da beradilar, lekin bu ularning iymoni samimiy emas, balki majburiy holatdagi yolg'on va'dadir. Chunki ular azob kelishidan oldin ham haqni inkor etib, Payg'ambarni yolg'onchiga chiqargan edilar. Alloh ularning bu da'volarini biladi va ularning iymon keltirishlari faqat azobni yengillashtirish uchun ekanini yaxshi anglaydi.

Foydalar:

1. Inson og'ir sinov va qiyinchiliklarga duch kelganda, faqat Allohga yuzlanib, Undan yordam so'rashi lozim. Bu banda bilan Robbisi o'rtasidagi eng yaqin aloqadir.
2. Azob va musibatlar kelganda tavba qilish, azob ketgach esa yana gunohga qaytish – munofiqlik alomatidir. Mo'min kishi har doim, yaxshi-yu yomon holatda ham Allohga sodiq bo'ladi.
3. Alloh taolo bandalariga nisbatan rahmli va mehribondir. U azobni yuborishdan maqsad – ularni hidoyatga chaqirishdir. Agar ular chin dildan tavba qilsalar, Alloh ularning azobini yengillashtiradi.
4. Iymon – bu faqat og'izda aytiladigan so'z emas, balki qalb bilan tasdiqlash va amal bilan isbotlashdir. Azob vaqtidagina iymon keltirish, haqiqiy iymon hisoblanmaydi.