Ад-Духан сүрәсе — Аять 17

Сүзләрнең мәгънәләре:

• "Фәтәннә" — сынадык, бәла-каза белән имтихан иттек.
• "Каблахүм" — алардан (Мәккә мөшрикләреннән) элек.
• "Кавмә Фиръгаун" — Фиргавеннең кавеме, ягъни Мисыр халкы.
• "Рәсүлүн кәрим" — хөрмәтле, олугъ расүл (Аллаһ янында югары дәрәҗәгә ия булган илче).

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә Мәккә мөшрикләренә үгет-нәсыйхәт өчен, алардан элек яшәгән Фиргавен кавеменең хәлен искә ала. Ул вакытта Фиргавен һәм аның кавеме байлык, кодрәт һәм озын гомер белән сыналдылар — бу алар өчен зур сынау иде. Аларга Аллаһ тарафыннан хөрмәтле һәм олугъ бер рәсүл — Муса галәйһиссәлам килде. Ул аларны Аллаһуга ышанырга, Аңа гына гыйбадәт кылырга һәм ялган илаһлардан баш тартырга чакырды. Ләкин Фиргавен кавеме аны ялганчыга тоттылар, аның чакыруын кабул итмәделәр һәм нәтиҗәдә һәлак булдылар. Бу — Аллаһның аларга булган ґәзабы иде.

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә Пәйгамбәребез Мөхәммәд салләллаһу галәйһи вә сәлләмгә һәм аның кавеменә үрнәк итеп Фиргавен кавеменең хәлен китерә: әгәр алар да пәйгамбәрне инкяр итсәләр, аларны да шундый ук ґәзаб көтәчәк. Фиргавен кавеме байлык һәм кодрәт белән сыналды, ләкин алар бу сынауны үтә алмадылар — тәкәбберлек һәм гөнаһларга баттылар. Шуңа күрә аларның ахыры һәлакәт булды.

Аятьтән алынган файдалар:

1. Сынаулар төрле формада килә — кеше байлык белән дә, фәкыйрьлек белән дә, сәламәтлек һәм авыру белән дә сынала. Һәр хәлдә дә Аллаһуга тугрылык сакларга кирәк.
2. Пәйгамбәрләрне инкяр итү һәлакәткә илтә — Фиргавен кавеме үз рәсүлен инкяр итте һәм һәлак булды. Бу — һәр заман өчен гыйбрәт.
3. Аллаһның рәсүле хөрмәтле була — Муса галәйһиссәлам Аллаһ янында кәрим, ягъни хөрмәтле һәм олугъ иде. Пәйгамбәрләрнең дәрәҗәсе бик югары, аларга иярү — уңыш юлы.
4. Аллаһның ґәзабы кичектерелсә дә, бетерелми — Фиргавен кавеменә вакыт бирелде, ләкин алар тәүбә итмәгәч, ґәзаб аларны тотты. Бу — гөнаһларда дәвам итүчеләр өчен куркыныч кисәтү.
5. Коръән тарихларны гыйбрәт өчен сөйли — бу кыйссалар безгә үткәннәрдән сабак алырга һәм хак юлдан тайпылмаска ярдәм итә.