سوره دخان — آیه 17

معانی کلمات:

• فَتَنَّا: آزمایش کردیم، گرفتار امتحان و ابتلا ساختیم.
• قَبْلَهُمْ: پیش از اینان (پیش از مشرکان قریش).
• قَوْمَ فِرْعَوْنَ: قوم فرعون، یعنی فرعونیان و پیروان او.
• رَسُولٌ کَرِیمٌ: فرستاده‌ای بزرگوار و گرامی نزد خداوند.

تفسیر آیه:

به یقین، ما پیش از این مشرکانِ قریش، قوم فرعون را آزمایش و ابتلا کردیم. آنان را با نعمت‌های فراوان، مال و مکنت و قدرت آزمودیم تا روشن شود که آیا شکر نعمت به جای می‌آورند یا سرکشی و طغیان می‌کنند. در همین حال، فرستاده‌ای بزرگوار و گرانقدر، یعنی موسی بن عمران علیه‌السلام، به سوی آنان آمد. او پیامبری کریم و والامقام بود که از جانب خداوند مأموریت داشت آنان را به توحید و عبادت خدای یگانه دعوت کند و از شرک و ظلم بازدارد. اما قوم فرعون، این رسول کریم را تکذیب کردند و دعوت او را نپذیرفتند و سرانجام به عذاب الهی گرفتار شدند و هلاک گشتند. این سنت الهی است که هر قومی پیامبر خود را تکذیب کند، عذاب خداوند دامن‌گیرش می‌شود. پس ای پیامبر، اگر مشرکان قریش نیز تو را تکذیب کنند، سرنوشتی همانند قوم فرعون در انتظارشان خواهد بود.

فواید و پیام‌های آیه:

• سنت خداوند در آزمایش بندگان، چه با نعمت و چه با سختی، همواره برقرار است و هیچ قومی از این آزمون مستثنا نیست.
• فرستادگان خداوند همگی بزرگوار و کریم هستند و رسالت آنان دعوت به توحید و رستگاری است؛ پس سزاوار است که با احترام و اطاعت از آنان استقبال شود.
• تکذیب پیامبران الهی، عاقبتی جز هلاکت و نابودی ندارد؛ این درس عبرتی است برای همه کسانی که در برابر حق و حقیقت می‌ایستند.
• این آیه مایه تسلیت و دلگرمی پیامبر اسلام صلی الله علیه وسلم است که بداند در برابر تکذیب قوم خود تنها نیست و خداوند همواره یاور اوست و سرانجام، حق بر باطل پیروز خواهد شد.