Josiya surasi — Oyat 12

Kalimalarning ma'nolari:

• Saxxara: Bo'ysundirdi, xizmatga yaratdi.
• Fulk: Kemalar.
• Tabtag'u: Izlaysiz, talab qilasiz.
• Fadli: Uning (Allohning) fazli, rizqi, ne'mati.
• L'allakum tashkurun: Shoyadki, shukr qilsangiz.

Tafsir:

Alloh taolo o'zi sizlarga — ey insonlar — dengizni bo'ysundirib bergan Zotdir. Uning buyrug'i bilan kemalar dengizda suzib yuradi va sizlar ularga minib, turli mamlakatlarga safar qilasizlar. Shu orqali sizlar Allohning fazlidan — halol tijorat, kasb-hunar va boshqa manfaatlardan bahramand bo'lasizlar. Shuningdek, dengizdan baliq ovlab, gavhar va marvaridlar chiqarib, o'z ehtiyojlaringizni qondirasizlar. Bularning barchasi Allohning sizlarga bo'lgan buyuk ne'matidir. Bas, shu ne'matlar evaziga Allohga shukr qilishingiz, Ungagina ibodat qilib, Uning amrlariga itoat etishingiz va qaytargan narsalaridan qaytishingiz lozim. Alloh dengizni sizlarga bo'ysundirib qo'ydi — u sizning xizmatingizda, siz esa Uning bandasisiz. Shunday ekan, Uning ne'matlarini tan oling va shukr qiling.

Foydalar:

• Alloh taolo dengiz kabi ulkan maxluqotni insonning xizmatiga bo'ysundirib qo'ygani Uning cheksiz qudrati va rahmatini ko'rsatadi. Bu esa insonning qalbida Allohga bo'lgan muhabbat va ehtiromni oshiradi.
• Ushbu oyat insonni halol mehnat qilishga, tijorat va kasb-hunar orqali rizq izlashga undaydi. Islom dini dunyo ishlarida faol bo'lishni, lekin shu bilan birga Allohni esdan chiqarmaslikni o'rgatadi.
• Shukr qilish — ne'matlarning ziyoda bo'lishiga sabab bo'ladi. Kim Allohning ne'matlarini tan olsa va shukr qilsa, Alloh unga yanada ko'proq beradi.
• Bu oyatda dengizning bo'ysundirilishi zikr qilinishi bilan birga, insonning ojizligi va Allohning qudrati o'rtasidagi farq ko'rsatiladi. Bu esa insonni kamtarlikka va Allohga tavakkul qilishga chorlaydi.