Casiyə surəsi — Ayə 22

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• بِالْحَقِّ (bil-həqq): haqq ilə, hikmətlə, ədalətlə; boş yerə və ya əbəs yerə deyil.
• وَلِتُجْزَىٰ (və li-tuczə): və hər kəsə layiq olduğu qarşılıq verilsin deyə; "cəza" burada həm yaxşılığın mükafatını, həm də pisliyin cəzasını əhatə edir.
• كُلُّ نَفْسٍ (kullu nəfs): hər bir can, hər bir insan.
• كَسَبَتْ (kəsəbət): qazandığı, etdiyi əməl — xeyir və ya şər.
• لَا يُظْلَمُونَ (la yuzləmun): onlara zülm edilməz; savabları azaldılmaz, günahları artırılmaz.

2) Ayənin təfsiri:

Uca Allah göyləri və yeri haqq ilə — yəni sonsuz hikmətlə, ədalətlə və məqsədəuyğun şəkildə yaratmışdır. Onları əbəs yerə, oyun-oyuncaq olaraq deyil, böyük bir hikmət üzərində xəlq etmişdir. Bu geniş kainatın hər bir guşəsi, hər bir ulduzu, hər bir varlığı Allahın qüdrətinə və hikmətinə şahidlik edir. Göylərin ucalığı, yerin genişliyi, içindəki saysız-hesabsız nemətlər — hamısı Allahın sonsuz qüdrətinin və mərhəmətinin nişanəsidir.

Allah bu dünyanı məhz o məqsədlə yaratmışdır ki, qiyamət günü hər bir can öz qazandığı əməlin — xeyir və ya şərin — qarşılığını alsın. Heç kim haqsızlığa məruz qalmayacaq: yaxşı əməl sahibinin savabı nə azaldılacaq, nə də pis əməl sahibinin cəzası artırılacaq. Hər kəsə yalnız öz əməlinin əvəzi veriləcəkdir. Bu, Allahın qeyri-adi ədalətinin təzahürüdür.

Ey insan! Bir düşün: bu böyük kainatı yaradan Rəbbin səni də unutmamışdır. O, sənin hər bir əməlini görür, hər bir niyyətini bilir. Yaxşılıq etsən, qarşılığını alacaqsan; pislikdən çəkinsən, sənə zülm edilməyəcək. Bu ayə bizə ümid və ədalət mesajı verir: Allah heç kimi haqsız yerə cəzalandırmaz, əksinə, kiçik bir yaxşılığı belə qat-qat artıraraq mükafatlandırar. Gəlin bu dünyada elə əməllər qazanaq ki, qiyamət günü peşman olmayaq və Rəbbimizin ədalətli hökmü qarşısında üzüağ olaq.