مائدہ سۈرىسى — ئايەت 93

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• جُنَاحٌ: گۇناھ، ئەيىب، مەسئۇلىيەت.
• طَعِمُوا: يېدىلەر، ئىچتىلەر، تەم تاتتىلار. بۇ يەردە خۇسۇسەن ھارام قىلىنىشتىن ئىلگىرى ئىچكەن شاراب ۋە يېگەن قىمار پۇلىنى كۆرسىتىدۇ.
• اتَّقَوا: تەقۋا قىلدىلار، يەنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قورقۇپ ھارامدىن ساقلاندىلار.
• أَحْسَنُوا: ئىھسان بىلەن ئەمەل قىلدىلار، يەنى ئىبادەتنى ۋە مۇئامىلەتنى ئەڭ گۈزەل شەكىلدە ئورۇندىدىلار.
• الْمُحْسِنِينَ: ئىھسان قىلغۇچىلار، يەنى ئاللاھنى كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلغان ۋە باشقىلارغا ياخشىلىق قىلغان كىشىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

بۇ ئايەت مەئىدە سۈرىسىنىڭ 93-ئايىتى بولۇپ، شاراب ۋە قىمار ھارام قىلىنىشتىن ئىلگىرى ئۇلارنى ئىشلەتكەن مۇئمىنلەرگە تەسەللى بېرىش ۋە ئۇلارنىڭ كەچۈرۈمگە ئېرىشىشىنى بايان قىلىدۇ.

ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ: ئىمان كەلتۈرگەن ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان كىشىلەرگە، ئەگەر ئۇلار ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرۈشتىن ساقلىنىپ، ئىمانىدا چىڭ تۇرۇپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ، ئاندىن ھارام قىلىنغان نەرسىلەردىن (مەسىلەن شاراب ۋە قىماردىن) يېنىپ، ئىمانىنى تېخىمۇ كۈچەيتىپ، ئاندىن ئاللاھنىڭ ھارام قىلغان نەرسىلىرىدىن ساقلىنىپ، ئىبادەت ۋە مۇئامىلىدە ئىھسان دەرىجىسىگە يەتكەن بولسا، ئۇلارنىڭ ئىلگىرى شاراب ئىچكەنلىكى ياكى قىمار پۇلى يېگەنلىكى ئۈچۈن ھېچقانداق گۇناھ ۋە ئەيىب يوق.

بۇ ئايەتتە تەقۋا ۋە ئىمان ئۈچ قېتىم تەكرارلىنىدۇ، بۇ ئۇلارنىڭ ئىمان ۋە تەقۋادا تەدرىجىي ئۆسۈشىنى كۆرسىتىدۇ: ئاۋۋال شېرىكتىن ساقلىنىش ۋە ئىمان كەلتۈرۈش، ئاندىن ھارام قىلىنغان نەرسىلەردىن ساقلىنىش ۋە ئىماننى كۈچەيتىش، ئاخىرىدا بارلىق ھاراملاردىن ساقلىنىش ۋە ئىھسان دەرىجىسىگە يېتىش. ئىھسان دېگەن ئاللاھنى كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلىش، يەنى ئاللاھنىڭ ھەر ۋاقىت بىزنى كۆزىتىپ تۇرۇۋاتقانلىقىنى ھېس قىلىپ ياشاشتۇر.

ئاللاھ ئىھسان قىلغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ. بۇ ئايەت مۇئمىنلەرنى ئىمان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى داۋاملاشتۇرۇشقا، تەقۋادا چىڭ تۇرۇشقا ۋە ئىھسان دەرىجىسىگە يېتىشكە تەرغىب قىلىدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئىسلام دىنى تەۋبە ۋە كەچۈرۈم دىنىدۇر. ئىلگىرى خاتالىق قىلغان بولسىمۇ، ئەگەر كىشى ئىمان كەلتۈرۈپ، ياخشى ئەمەللەرنى قىلىپ، ھارامدىن ساقلانسا، ئاللاھ ئۇنىڭ ئىلگىرىكى خاتالىقلىرىنى كەچۈرىدۇ.
• ئىمان ۋە تەقۋا بىر قېتىملىق ئىش ئەمەس، بەلكى داۋاملىق ئۆسۈش ۋە تەرەققىي قىلىش جەريانىدۇر. مۇئمىن ھەر ۋاقىت ئىمانىنى كۈچەيتىش ۋە تەقۋاسىنى ئاشۇرۇشقا تىرىشىشى كېرەك.
• ئىھسان دەرىجىسىگە يېتىش ھەر بىر مۇئمىننىڭ ئارزۇسى بولۇشى كېرەك. ئىھسان ئاللاھنى كۆرۈپ تۇرغاندەك ئىبادەت قىلىش ۋە باشقىلارغا ياخشىلىق قىلىشتۇر.
• ئاللاھ ئىھسان قىلغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ. بۇ بىزنى ئىھسان قىلىشقا ۋە ئاللاھنىڭ مۇھەببىتىگە ئېرىشىشكە تەرغىب قىلىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئادەمنىڭ ئىلگىرىكى خاتالىقلىرى ئۈچۈن ئۇنى ئەيىبلەپ قالمايدۇ، بەلكى ئۇنىڭ ياخشىلىق تەرەپكە قاراپ ئۆزگىرىشىنى قوللايدۇ ۋە رىغبەتلەندۈرىدۇ.