Каф сүресі — Аят 45

1. Сөздердің мағынасы:

• نَّحْنُ أَعْلَمُ — Біз жақсы білеміз.
• بِمَا يَقُولُونَ — олардың не айтып жатқанын.
• بِجَبَّارٍ — зорлаушы, мәжбүрлеуші, үстемдік етуші.
• فَذَكِّرْ — еске сал, насихат айт, үгітте.
• وَعِيدِ — Менің ескертуім, азаппен қорқытуым.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Мекке пұтқа табынушыларының Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) қарсы айтқан жалған сөздері мен жоққа шығаруларына жауап ретінде түскен. Алла Тағала олардың барлық айтқандарын толық білетінін, ешбір сөздің Одан жасырын қалмайтынын хабарлайды. Бұл — Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) жұбаныш әрі қарсыластарға ескерту.

Содан кейін Алла Тағала Пайғамбарға (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын): «Сен оларға үстемдік етуші, зорлаушы емессің» — деп айтады. Яғни сенің міндетің адамдарды исламға мәжбүрлеу емес, тек Алланың әмірін жеткізу. Сен — шақырушы, үгіттеуші ғанасың. Иманға келтіру — Алланың қолында.

Сондықтан Алла Тағала: «Құранмен Менің ескертуімнен қорқатындарға еске сал» — дейді. Яғни Құран арқылы насихат айт, өйткені одан тек Алланың азабынан қорқатын, жүрегі тірі адамдар ғана үгіт алады. Ал қорқынышы жоқ, жүрегі қатып қалған адам еске салудан пайда алмайды.

Бұл аят Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) міндеті — жеткізуші болу, ал нәтиже беру Алланың еркінде екенін көрсетеді. Сондай-ақ адамдарды иманға мәжбүрлеу діннің негізіне жатпайтынын, исламның жүрекке әсер ету, үгіт-насихат арқылы таралатынын білдіреді.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Алла Тағала адамдардың барлық сөздерін, тіпті жасырын ойларын да толық біледі. Бұл — мүмін үшін үлкен үміт пен әділдік көзі: ешкімнің жақсылығы да, жамандығы да ескерусіз қалмайды.
• Ислам дінінде мәжбүрлеу жоқ. Дін — жүрекпен қабылданатын, сеніммен келетін нәрсе. Бұл исламның адам бостандығына деген құрметін көрсетеді.
• Пайғамбардың (оған Алланың игілігі мен сәлемі болсын) міндеті — жеткізу, ал қабылдау — адамның өз еркінде. Бұл әр адамның өз таңдауы үшін жауапты екенін білдіреді.
• Құран — еске салудың, үгіттеудің ең күшті құралы. Ол жүректі оятады, ақылды нұрландырады.
• Алладан қорқу — үгіттің қабылдануының шарты. Кімде-кім Алланың ескертуінен қорықса, ол Құраннан үлкен пайда алады. Бұл — мүміннің жүрегі әрдайым сергек, Аллаға деген қорқыныш пен үміт арасында болуы керектігін үйретеді.
• Бұл аят мұсылмандарды Құранды оқып, одан үгіт алуға, жүректі қатайтып қоймауға шақырады. Құран — әр мүміннің жүрегіне нұр құятын, оны тірілтетін кітап.