سورت ذاریات — آیت 19

د مهمو کلمو معنا:

• السائل: هغه څوک چې د خپل اړتیا د پوره کولو لپاره له خلکو مرسته غواړي.
• المحروم: هغه څوک چې له مال او روزۍ محروم وي، خو د خپل ځان د عزت او حیا له امله له خلکو نه مرسته نه غواړي، او خلک یې د هغه د بې اړتیا په ګمان کې وي.

د آیت تفسیر:

دا آیت د متقیانو او نیکو بندګانو د ځانګړتیاوو په بیان کې راغلی دی. الله تعالی فرمايي چې د دغو خلکو په مالونو کې د نورو حق شته دی. دا حق دوه ډوله دی: یو فرض حق لکه زکات چې په مال باندې فرض وي، او بل مستحب حق لکه خیرات او صدقه چې دوی یې د الله تعالی د رضا لپاره ورکوي. د دوی دا حق د دوو ډلو خلکو لپاره دی: لومړی هغه څوک چې په ښکاره توګه له خلکو مرسته غواړي (سائل)، او دوهم هغه څوک چې له مرستې غوښتلو څخه حیا کوي او خپله اړتیا نه څرګندوي، نو خلک یې بې اړتیا ګني او له مرستې محروم پاتې کیږي (محرم). دا آیت ښیي چې متقیان یوازې د خپل ځان لپاره نه ژوند کوي، بلکې د نورو خلکو د اړتیاوو په اړه فکر کوي او د خپل مال څخه د نورو برخه ورکوي.

د آیت څخه ترلاسه شوې ګټې:

• دا آیت مسلمانانو ته ښیي چې مال یوازې د شخصي خوند لپاره نه دی، بلکې په هغه کې د نورو حق شته دی، چې دا د ایثار او سخاوت روحیه پیاوړې کوي.
• دا چې الله تعالی د سائل او محروم دواړو یادونه کړې، دا ښیي چې اسلام د بې وزلو خلکو د عزت ساتنه کوي، او هغه څوک چې له حیا څخه مرسته نه غواړي، د دوی اړتیا ته باید پاملرنه وشي.
• دا آیت د زکات او صدقې په ورکولو سره د ټولنې د اقتصادي تشې د کمولو او د یو بل سره د مرستې د کلتور د پیاوړتیا درس ورکوي.
• دا چې دا کار د متقیانو د ځانګړتیاوو په توګه ذکر شوی، دا مسلمانان هڅوي چې د نیکو خلکو په لاره ولاړ شي او د الله تعالی د رضا لپاره له خپل مال څخه نورو ته برخه ورکړي.