Sura Adh-Dharijat — Werset 19

Znaczenie słów:

• السَّائِلِ – proszący, ten, który zwraca się do ludzi z prośbą o pomoc materialną.
• الْمَحْرُومِ – pozbawiony, ten, który nie prosi, choć jest w potrzebie; często mylnie uznawany za zamożnego ze względu na swoją powściągliwość i godność.

Tafsir (wyjaśnienie) wersetu:

Werset ten ukazuje jedną z najpiękniejszych cech ludzi prawych i sprawiedliwych, którzy zostali wcześniej opisani w tej surze jako „czyniący dobro”. Bóg Wszechmogący informuje, że w ich majątkach znajduje się określone prawo – zarówno obowiązkowe (jak zakat), jak i dobrowolne (jak jałmużna) – przeznaczone dla dwóch grup potrzebujących:

1. Dla proszącego (as-sa’il) – czyli tego, który otwarcie zwraca się do ludzi z prośbą o wsparcie, ponieważ jego potrzeba jest realna i nie ma innego sposobu na jej zaspokojenie.
2. Dla pozbawionego (al-mahrum) – czyli tego, który cierpi niedostatek, lecz z powodu wstydu, godności lub dumy nie prosi o pomoc. Ludzie często myślą, że jest zamożny, ponieważ nie ujawnia swojej biedy. Taka osoba jest szczególnie godna uwagi i wsparcia, gdyż jej potrzeba jest ukryta, a cierpienie – ciche.

Werset ten podkreśla, że majątek nie jest wyłącznie własnością człowieka, lecz zawiera w sobie prawo innych – jest to przejaw sprawiedliwości społecznej w islamie. Prawi nie czekają, aż ktoś ich poprosi, lecz sami poszukują potrzebujących, aby wypełnić ten obowiązek. Ich szczodrość wynika z wiary i świadomości, że to Bóg powierzył im ten majątek jako test i zaufanie.

Korzyści płynące z wersetu:

1. Nauka współczucia i solidarności społecznej – islam uczy, że bogactwo jest powierzone człowiekowi przez Boga, a nie jest jego wyłączną własnością. Dzielenie się z innymi oczyszcza serce i majątek.
2. Docenienie godności człowieka – werset ten uczy nas, abyśmy nie oceniali ludzi po pozorach. Ten, kto nie prosi, może być najbardziej potrzebujący. Islam nakazuje szacunek dla każdego człowieka, niezależnie od jego sytuacji materialnej.
3. Zachęta do ukrytej dobroczynności – pomaganie tym, którzy nie proszą, jest aktem wielkiej szlachetności. Taka pomoc jest czystsza i bardziej szczera, ponieważ nie oczekuje się za nią wdzięczności ani uznania.
4. Równowaga między obowiązkiem a dobrowolnością – werset ten łączy to, co obowiązkowe (zakat), z tym, co dobrowolne (sadaqa), pokazując, że islam buduje społeczeństwo na fundamencie sprawiedliwości i wzajemnej troski.
5. Piękno charakteru wierzącego – prawdziwy wierzący nie zamyka się w swoim dobrobycie, lecz pamięta o braciach i siostrach w potrzebie. To cecha, która przyciąga ludzi do islamu, gdyż widzą w nim religię miłosierdzia i praktycznej pomocy.