Zariyat surəsi — Ayə 53

1) Bəzi sözlərin izahı:

• أَتَوَاصَوْا: Bir-birinə vəsiyyət etdilər? Yəni bir-birinə tapşırdılar, öyüd verdilər?
• بِهِ: Onunla — yəni Peyğəmbəri (sallallahu aleyhi və səlləm) yalan saymaqla.
• طَاغُونَ: Azğınlar, həddi aşanlar, Allaha qarşı itaətsizlikdə həddi aşan kimsələr.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-təala kafirlərin əvvəlki və sonrakı nəsillərinin Peyğəmbəri yalan saymaqda necə eyni sözü dediklərini soruşur: Məgər onlar bir-birinə bunu vəsiyyət etdilər, bir-birindən öyrəndilər? Xeyr, belə deyil. Onları bu yalan saymağa toplayan yeganə səbəb onların öz azğınlığı, təkəbbürü və həddi aşmasıdır. Onların qəlbləri küfr və inkar baxımından bir-birinə bənzəyir; əvvəlkilər necə inkar edirdisə, sonrakılar da elə inkar edir. Onları bu yolda birləşdirən şey vəsiyyət və ya razılaşma deyil, əksinə, onların hamısını bürüyən azğınlıq və Allaha qarşı üsyankarlıqdır. Belə kimsələr yer üzündə təkəbbürlük göstərən, fəsad yayan və Allahın əmrlərinə qarşı çıxan kimsələrdir.

3) Dəvət edici nəsihət:

Ey insan! Bu ayə sənə göstərir ki, haqqı inkar etmək və Peyğəmbərləri yalan saymaq köhnə bir xəstəlikdir; bu xəstəliyin kökü qəlbin təkəbbürü və Allaha qarşı itaətsizlikdir. Amma sən bu yoldan çəkin, qəlbini təmizlə, haqqa boyun əy. Unutma ki, Allahın kəlamı olan Quran hidayət və nurdur; onu dinləyən və qəlbini ona açan kəs nicat tapar. Rəbbin səni bağışlamağa və doğru yola yönəltməyə həmişə hazırdır. Gəl, təkəbbürü burax, təvazökarlıqla Allaha yönəl və Onun rəhmətinin genişliyindən faydalan.