Ат-Тур сүрәсе — Аять 35

Сүзләрнең мәгънәләре:

• «أَمْ» — әллә, яки (инкяр итү мәгънәсендәге сорау китерелә).
• «خُلِقُوا» — алар яратылдылар.
• «مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ» — бернәрсәдән дә түгел, ягъни яратучысыз, үзлектән.
• «هُمُ الْخَالِقُونَ» — алар үзләре яратучылар.

Аять тәфсире:

Бу аятьтә Аллаһы Тәгалә мөшрикләргә һәм имансызларга аларның ялган инануларының мәгънәсезлеген күрсәтү өчен акыллый сорау куя: «Әллә алар бернәрсәдән дә түгел, яратучысыз гына барлыкка килгәннәрме? Әллә алар үзләре үзләрен яратучылармы?» Ике очрак та акылга сыймаслык һәм мөмкин түгел. Чөнки һәркем белә: һәр нәрсәнең барлыкка килүе өчен аны яратучы булырга тиеш. Әгәр аларны Аллаһы яратмаган булса һәм алар үзләре дә үзләрен ярата алмасалар, димәк, аларны һичшиксез бер Яратучы — Аллаһы Тәгалә яраткан. Шулай итеп, аларның яратылуы үзе үк Аллаһының барлыгына һәм берлегенә ачык дәлил булып тора. Ә инде аларны Аллаһы яратса, ни өчен алар Аңа гыйбадәт кылмыйлар һәм Аны бер дип танымыйлар? Ни өчен алар Аллаһыдан башкаларга табыналар? Бу — зур наданлык һәм хаксызлык.

Аятьтән алынган файдалар:

• Кешенең үзенең яратылуына уйлануы — Аллаһының барлыгына һәм берлегенә иң көчле дәлил.
• Һәрнәрсәнең Яратучысы бар, һәм Ул — Аллаһы Тәгалә, Аңа гыйбадәт кылу — хакның үзе.
• Акыл иясе кеше үзенең тәнендәге могҗизаларга карап, Яратучысын танырга һәм Аңа буйсынырга тиеш.
• Аллаһыдан башкага табыну — акылсызлык һәм хаксыз эш, чөнки башкалар безне яратмаганнар һәм безгә файда да, зарар да китерә алмыйлар.