Ан-Наджм сүресі — Аят 16

1. Сөздердің мағынасы:

• إِذْ — сол уақытта, сол сәтте.
• يَغْشَى — қаптайды, жауып қояды.
• السِّدْرَةَ — "сидр ағашы" (тікенді ағаш, пәк-бұтағы). Бұл жерде жетінші қабат аспандағы "Сидратул-Мунтаһа" деп аталатын ұлы ағаш туралы айтылып отыр.
• مَا يَغْشَى — оны қаптаған нәрсе. Аллаһ бұл нәрсенің не екенін ашып айтпай, жалпылама қалдырған.

1. Аяттың тәпсірі:

Бұл аят Аллаһ Елшісінің (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) Миғраж түнінде көрген ұлы көріністерінің бірін суреттейді. Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жетінші қабат аспандағы "Сидратул-Мунтаһа" деп аталатын ұлы ағаштың жанында Жәбірейіл періштені (оған сәлем болсын) өзінің шынайы бейнесінде екінші рет көрді. Бұл ағаш — аспан мен жер арасындағы шекара іспетті: одан жоғары өтетін нәрсе де, төмен түсетін нәрсе де осы жерде тоқтайды. Оның жанында тақуаларға уәде етілген "Жәннатул-Мауа" (паналау бағы) орналасқан.

Дәл сол сәтте Сидра ағашын Аллаһтың әмірінен келген ұлы нәрсе қаптап кетті. Ол нәрсенің не екенін, қандай көрініс екенін тек Аллаһ қана біледі. Аллаһ оны ашып айтпай, жалпылама қалдырды — бұл оның ұлылығын, салтанатын және адам баласының оны толық сипаттай алмайтынын көрсету үшін. Бұл — Аллаһтың құдіреті мен ұлылығын танытатын керемет көрініс.

Осы ұлы сәтте Пайғамбар (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) өте берік, тұрақты әрі мойынсұнғыш күйде болды: оның көзі оңға да, солға да ауытқымады, өзіне көрсетілуге әмір етілген нәрседен аспады. Ол түні Раббысының ұлы белгілерінен — Жәннат пен Тозақтан және басқа да кереметтерден — Аллаһтың құдіреті мен ұлылығын дәлелдейтін нышандарды көрді.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Аллаһтың ұлылығын мойындау: Аятта Сидра ағашын қаптаған нәрсенің сипаты ашып айтылмай, жалпылама қалдырылған. Бұл — Аллаһтың құдіреті шексіз екенін, Оның жаратылыстарының кейбірінің сырын тек Өзі ғана білетінін көрсетеді. Бұл бізді Аллаһтың ұлылығына тереңірек бойсұнуға шақырады.
• Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жоғары дәрежесі: Ол осындай ұлы көріністерге куә болып, көзін ауытқытпай, толық мойынсұнушылық танытты. Бұл — оның Аллаһ алдындағы ерекше орнын және пайғамбарлық мәртебесінің биіктігін көрсетеді. Бұл бізді Пайғамбардың (оған Аллаһтың игілігі мен сәлемі болсын) жолын ұстануға, оның үлгісін алуға шақырады.
• Иманның қуаты: Миғраж түніндегі осы көріністер — иманды жүректерді нығайтатын, Аллаһтың уәделерінің шындығын растайтын ұлы дәлелдер. Бұл бізге Аллаһтың сөздерінің хақ екенін, Оның уәделерінің орындалатынын ұғындырады.
• Жәннат пен Тозақтың шындығы: Аятта Жәннатул-Мауа мен Аллаһтың ұлы белгілерінің арасында байланыс бар. Бұл — ақырет өмірінің шындығын, Жәннаттың тақуаларға дайындалғанын еске салады. Бұл бізді жақсылыққа құлшынып, Жәннатқа ұмтылуға ынталандырады.
• Құранның ұлылығы: Осындай қысқа аятта ұлы көріністер мен терең мағыналар сыйдырылған. Бұл — Құранның кереметтігін, оның әр сөзінің терең мағынаға толы екенін көрсетеді. Бұл бізді Құранды оқып, ойлануға, оның мағыналарын терең түсінуге шақырады.