سوره رحمن — آیه 33

معانی کلمات:

• مَعْشَرَ: گروه و جمعیت.
• تَنفُذُوا: خارج شوید، بگریزید.
• أَقْطَارِ: اطراف، کنارهها و جوانب.
• سُلْطَانٍ: قدرت، حجت و نیروی غالب.

تفسیر آیه:

ای گروه جن و انس! اگر میتوانید از اطراف آسمانها و زمین بگریزید و از قلمرو فرمان و قضای الهی خارج شوید، پس چنین کنید. اما بدانید که هرگز قادر به این کار نخواهید بود، مگر با قدرتی عظیم و حجتی قاطع که آن را در اختیار داشته باشید. و چگونه میتوانید چنین قدرتی بیابید، در حالی که شما حتی مالک سود و زیان خود نیستید و در قبضه قدرت پروردگارید؟ این خطاب در روز قیامت است، هنگامی که خداوند تمام خلایق را گرد میآورد و به آنان اعلام میکند که راه گریزی از حساب و جزای الهی نیست. هیچ پناهگاهی جز رحمت خدا وجود ندارد و هیچ راه فراری از عدالت او نیست.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان و جن هر چقدر هم پیشرفت کنند و قدرت بگیرند، هرگز نمیتوانند از دایره قدرت و اراده الهی خارج شوند؛ پس باید در برابر خداوند فروتن باشند.
• این آیه نشان میدهد که روز قیامت حتمی است و هیچکس نمیتواند از آن بگریزد؛ پس عاقلانه آن است که انسان برای آن روز توشه برگیرد.
• تنها راه نجات از عذاب الهی، ایمان و عمل صالح است؛ نه فرار و گریز، زیرا فرار ممکن نیست.
• قدرت حقیقی از آنِ خداست و هر قدرتی که بندگان دارند، عاریتی و محدود است؛ پس نباید به قدرت خود مغرور شوند.
• این آیه انسان را به تفکر درباره عظمت خداوند و ضعف خود فرا میخواند و او را به سوی تواضع و بندگی سوق میدهد.