Ар-Рахман сүрәсе — Аять 6

Сүзләрнең мәгънәләре:

• ән-Нәҗмү — сабагы булмаган үсемлекләр (әләмән, үләннәр кебек). Шулай ук "йолдыз" мәгънәсендә дә килә ала.
• әш-Шәҗәрү — сабагы булган, кышын да кала торган агачлар.
• Йәсҗүдәни — икесе дә сәҗдә кылалар, Аллаһка буйсыналар.

Аять тәфсире:

Әр-Рәхмән сүрәсенең бу аятендә Аллаһы Тәгалә Үзенең нигъмәтләрен һәм кодрәтен күрсәтеп: "Сабагы булмаган үсемлекләр дә, сабагы булган агачлар да Аллаһка сәҗдә кылалар", — дип әйтә. Бу сәҗдә — аларның үз теләкләре белән булган ихтыярый гыйбадәт түгел, бәлки Аллаһның кодрәтенә буйсыну һәм аңа тәүфыйкъ белән идарә ителү сәҗдәседер. Аларның сәҗдәсе — күләгәләренең иртән һәм кичен бер яктан икенче якка авышуы, яки аларның тәбигать кануннарына буйсынып үсүе, корып-җанлануы, Аллаһ билгеләгән эшләрен башкаруы белән була. Бу — аларның Халык итүче Раббыларына тәүфыйкъ белән буйсынуларыдыр. Алар Аллаһның кодрәтен танып, Аңа итагать итәләр, ә кешеләргә файда китерү өчен хезмәт итәләр.

Аятьтән алынган гыйбрәтләр:

1. Барлык мәхлукатлар — үсемлекләр, агачлар, хәтта йолдызлар да Аллаһка буйсына һәм Аңа сәҗдә кыла. Бу — Аллаһның бөеклеген һәм кодрәтен күрсәтә.
2. Әгәр дә җансыз мәхлукатлар Аллаһка буйсынып, Аның билгеләгән эшләрен башкарсалар, кешеләргә — акыл ияләренә — Аллаһка гыйбадәт кылу һәм Аңа буйсыну тагын да ляземрәк.
3. Аллаһы Тәгаләнең рәхмәте киң: Ул үсемлекләрне дә, агачларны да кешеләрнең файдасына хезмәт иттерә, аларның һәрберсендә кешеләр өчен нигъмәтләр бар.
4. Бу аять безне тирә-юньдәге табигатькә игътибар итәргә һәм андагы һәр нәрсәдә Аллаһның кодрәтен күрергә өйрәтә.