Rahmon surasi — Oyat 6

Kalimalarning ma'nolari:

• An-najm: poyasi (tanasi) bo‘lmagan o‘simliklar, yerdan to‘g‘ri o‘sib chiqadigan o‘t-o‘lanlar.
• Ash-shajar: tanasi (poyasi) bo‘lgan, qishda ham saqlanib qoladigan daraxtlar.
• Yasjudan: ikkalasi ham Allohga bo‘ysunib, O‘ziga xos tarzda sajda qiladilar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda o‘zining buyuk qudrati va hikmatini bayon qilib, yer yuzidagi barcha o‘simliklar — poyasi bo‘lmagan o‘t-o‘lanlar ham, poyasi bo‘lgan daraxtlar ham O‘ziga sajda qilishini, ya’ni Uning amriga to‘liq bo‘ysunishini va irodasiga taslim bo‘lishini xabar qilmoqda. Bu sajda — ularning yaratilishidagi tabiiy bo‘ysunishdir. Ular o‘zlariga berilgan vazifani — insonlar va boshqa maxluqotlar uchun foyda keltirish, meva berish, soya qilish, havo tozalash kabi xizmatlarni bajarish orqali Allohga sajda qiladilar. Shuningdek, ularning soyalari ham kechayu kunduz Allohga sajda qiladi. Bu oyatda Alloh taolo o‘simliklar olamidagi har bir narsaning Uning irodasiga bo‘ysunishini, ularning hech biri Uning amridan chiqmasligini va bu bo‘ysunish orqali ularning yaratilishidan maqsad — insoniyatga xizmat qilish ekanini ta’kidlamoqda.

Foydalar:

Ushbu oyatdan o‘rganamizki, butun olam — o‘simliklaru daraxtlar, hatto jonsiz narsalar ham Allohga bo‘ysunadi va Uning amriga taslim bo‘ladi. Inson esa aql-idrokka ega bo‘la turib, o‘z ixtiyori bilan Allohga ibodat qilish va Uning amrlariga bo‘ysunish sharafi bilan ulug‘langan. Bu oyat insonni o‘z yaratilishining maqsadi haqida o‘ylashga, o‘simliklar va daraxtlar kabi Allohga bo‘ysunishga, Uning ne’matlariga shukr qilishga chorlaydi. Shuningdek, bu oyat tabiatga e’tibor bilan qarashga, undagi har bir narsada Allohning qudrati va hikmatini ko‘rishga undaydi. Zero, o‘simliklarning sajdasi — ularning yaratilishidagi go‘zallik va tartibda namoyon bo‘ladi. Inson esa bu go‘zallikdan saboq olib, yaratuvchisiga bo‘lgan muhabbati va itoatini yanada kuchaytirishi lozim.