سوره واقعه — آیه 56

معانی کلمات:

• نُزُل: پذیرایی، مهمانی، یا غذایی که برای مهمان آماده میشود.
• یوم الدین: روز جزا و سزا، روز قیامت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از ذکر عذابهای دردناک برای گمراهان و تکذیبکنندگان، در این آیه میفرماید: «این [عذاب و شکنجهای که برای آنان توصیف شد] پذیرایی و مهمانی آنان در روز جزاست.» یعنی همان غذایی که از درخت زقّوم میخورند و آبی جوشان که مینوشند، نه مهمانیِ کرامت و احترام، بلکه پذیراییِ خواری و عذاب است که برای آنان آماده شده است.

این جمله در واقع نوعی توبیخ و سرزنش و تمسخر آنان است؛ چرا که در دنیا برای یکدیگر مهمانیها و ضیافتهای مجلل ترتیب میدادند و به آن میبالیدند، اما در آخرت، پذیرایی آنان چیزی جز عذاب و شراب جوشان و طعامی گندیده نیست. این تعبیر نشان میدهد که آنان به جای کرامت، دچار اهانت شدهاند و به جای رحمت، گرفتار نقمت گشتهاند.

فواید و پیامهای آیه:

• هر کس در دنیا برای خود مهمانی و پذیرایی انتخاب میکند، در آخرت نیز نتیجه آن را خواهد دید؛ اگر پذیرایی او از فرمان خدا و اطاعت باشد، پذیراییاش در آخرت کرامت و رحمت است و اگر پذیرایی او گناه و معصیت باشد، پذیراییاش در آخرت عذاب و خواری خواهد بود.
• این آیه هشداری است برای انسان که در انتخاب اعمال و رفتار خود دقت کند، زیرا هر عملی که در دنیا انجام دهد، در آخرت به صورت متناسب با آن به او بازگردانده میشود.
• محبت و رحمت خداوند اقتضا میکند که بندگان را از عاقبت اعمالشان آگاه سازد تا با توبه و اصلاح، از چنین پذیراییِ دردناکی در امان بمانند و به سوی ضیافت رحمت الهی در بهشت بشتابند.