انعام سۈرىسى — ئايەت 25

1) ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• أَكِنَّةً: «كِنان» نىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، «قاپقاق، توسۇق، يېپىق» دېگەن مەنىدە.
• وَقْرًا: «ئېغىرلىق، گاسلىق، پەلەمپەي» دېگەن مەنىدە، بۇ يەردە قۇلاقنىڭ ئاڭلىماسلىقى كۆزدە تۇتۇلغان.
• أَسَاطِيرُ: «ئۇسسۇتۇرە» نىڭ كۆپلۈكى بولۇپ، «كونا كىتابلاردا يېزىلغان ئەپسانىلەر، يالغان ھېكايىلەر» دېگەن مەنىدە.
• يُجَادِلُونَكَ: «سەن بىلەن تالاش-تارتىش قىلىدۇ، مۇنازىرە قىلىدۇ» دېگەن مەنىدە.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، مۇشرىكلارنىڭ ئارىسىدا سەن قۇرئان ئوقۇغاندا قۇلاق سېلىپ ئاڭلايدىغانلار بار. ئەمما ئۇلار ئاڭلىغان نەرسىدىن پايدىلانالمايدۇ. چۈنكى ئۇلار ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇش ۋە يۈز ئۆرۈش سەۋەبىدىن، بىز ئۇلارنىڭ قەلبلىرىگە قاپقاق كىيگۈزۈپ قويدۇق، شۇڭا ئۇلار قۇرئاننى چۈشەنەلمەيدۇ. قۇلاقلىرىغا ئېغىرلىق سېلىپ قويدۇق، شۇڭا ئۇلار پايدىلىق ئاڭلاشتىن گاس بولۇپ قالدى. ئۇلار سېنىڭ پەيغەمبەرلىكىڭنى ئىسپاتلايدىغان قانچىلىك ئېنىق دەلىل-ئىسپاتلارنى كۆرسىمۇ، ئىمان ئېيتمەيدۇ. ھەتتا ئۇلار سېنىڭ يېنىڭغا كەلگەندە، ھەقىقەت ئۈستىدە باتىل بىلەن تالاش-تارتىش قىلىدۇ. كاپىر بولغانلار: «بۇ قۇرئان پەقەت ئاۋۋالقىلارنىڭ كىتابلىرىدىن ئېلىنغان كونا ئەپسانىلەردۇر، ئۇنىڭدا ھېچقانداق ھەقىقەت يوق» دەيدۇ.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار ۋە ئىبرەتلەر:

• قۇرئاننى ئاڭلاش ۋە چۈشىنىش چوڭ نېمەت: بۇ ئايەت بىزگە شۇنى كۆرسىتىدۇكى، قۇرئاننى پەقەت قۇلاق بىلەن ئاڭلاش يېتەرلىك ئەمەس، بەلكى قەلب بىلەن چۈشىنىش ۋە قوبۇل قىلىش لازىم. ئاللاھ تائالا قەلبىمىزنى ئاچقان، قۇلاقلىرىمىزنى گاس قىلمىغانلىقى ئۈچۈن ئاللاھقا شۈكۈر قىلىشىمىز كېرەك.
• ھىدايەت ئاللاھنىڭ قولىدا: ئاللاھ خالىمىسا، ئىنسان ئۆزىنىڭ تىرىشچانلىقى بىلەنلا ھىدايەتكە ئېرىشەلمەيدۇ. شۇڭا ھەر ۋاقىت ئاللاھتىن ھىدايەت تىلەش ۋە قەلبىمىزنى ئاچقۇزۇش ئۈچۈن دۇئا قىلىشىمىز كېرەك.
• ئىسلام ھەقىقەت دىنىدۇر: كاپىرلار قۇرئاننى «كونا ئەپسانىلەر» دەپ ئاتىسىمۇ، ئىسلام ھەقىقەت ۋە ئېنىق دەلىللەرگە ئاساسلانغان دىندۇر. بىز قۇرئاننىڭ ھەقىقىيلىكىگە ئىشىنىپ، ئۇنىڭغا ئەمەل قىلىشىمىز كېرەك.
• قۇرئان ھەممە ئۈچۈن رەھمەت: قۇرئان پەقەت بىر قەۋم ياكى بىر دەۋر ئۈچۈن ئەمەس، بەلكى پۈتۈن ئىنسانىيەت ئۈچۈن نازىل قىلىنغان رەھمەتتۇر. ئۇنىڭدىن پايدىلىنىش ئۈچۈن قەلبىمىزنى ئاچىشىمىز ۋە ئۇنىڭ تەلىماتلىرىنى چۈشىنىشكە تىرىشىشىمىز كېرەك.
• ئىمان ۋە ئەمەل بىرلىكتە: ئىمان پەقەت تىل بىلەن ئېيتىش ئەمەس، بەلكى قەلب بىلەن تەستىقلاپ، ئەمەل بىلەن ئىپادىلەش كېرەك. بۇ ئايەت بىزنى ئىمان ۋە ئەمەلنى بىرلەشتۈرۈشكە چاقىرىدۇ.