انعام سۈرىسى — ئايەت 65

1. ئايەتتىكى ئاچقۇچلۇق سۆزلەرنىڭ مەنىسى:

• يَبْعَثَ: ئەۋەتسە، يوللىسا.
• عَذَابًا: ئازاب، جازا.
• مِن فَوْقِكُمْ: بېشىڭلارنىڭ ئۈستىدىن، يەنى ئۈستۈڭلاردىن كېلىدىغان.
• مِن تَحْتِ أَرْجُلِكُمْ: پۇتۇڭلارنىڭ ئاستىدىن، يەنى ئاستىڭلاردىن كېلىدىغان.
• يَلْبِسَكُمْ: سىلەرنى ئارىلاشتۇرۇۋەتسە، بىر-بىرىڭلارغا ئارىلاشتۇرۇپ قويسا.
• شِيَعًا: تۈرلۈك گۇرۇپپىلار، پارچە-پارچە جامائەتلەر.
• يُذِيقَ: تېتىتسا، يەنى بېشىغا كەلتۈرسە.
• بَأْسَ: ئۇرۇش، جازا، زوراۋانلىق.
• نُصَرِّفُ: تۈرلۈك شەكىللەردە بايان قىلىمىز، تەكرارلاپ چۈشەندۈرىمىز.
• يَفْقَهُونَ: چۈشىنىدۇ، ئەقلى يېتىدۇ.

1. ئايەتنىڭ تەپسىرى:

ئى پەيغەمبەر، ئۇلارغا ئېيتقىنكى، يالغۇز ئاللاھ تائالانىڭ ئۆزى سىلەرنىڭ ئۈستۈڭلاردىن ئازاب ئەۋەتىشكە قادىردۇر، بۇ ئاسماندىن تاش ياغدۇرۇش، چاقماق چاقىش، توپان كەلتۈرۈش قاتارلىقلار بولۇشى مۇمكىن. ياكى پۇتۇڭلارنىڭ ئاستىدىن ئازاب ئەۋەتىشكە قادىردۇر، بۇ يەر تەۋرەش، يەر يۇتۇش قاتارلىقلار بولۇشى مۇمكىن. ياكى سىلەرنى ئۆزئارا ئارىلاشتۇرۇپ، تۈرلۈك گۇرۇپپىلارغا بۆلۈپ قويۇشقا ۋە بىر-بىرىڭلارغا ئۇرۇش ئازابىنى تېتىتىشقا قادىردۇر. ئى پەيغەمبەر، بىز بۇ ئايەتلەرنى ۋە دەلىللەرنى ئۇلارغا قانداق تۈرلۈك شەكىللەردە بايان قىلىۋاتقانلىقىمىزغا قارىغىن، شۇنداق قىلىشىمىز ئۇلارنىڭ ھەقىقەتنى چۈشىنىشى ئۈچۈندۇر. ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە ئۆزىنىڭ قۇدرىتىنىڭ چەكسىز ئىكەنلىكىنى، ئىنسانلارنى ھەر قانداق تەرەپتىن جازالاشقا قادىر ئىكەنلىكىنى بايان قىلماقتا. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، ئىنسانلارنىڭ ئۆزئارا ئىختىلاپ قىلىشى، گۇرۇپپىلارغا بۆلۈنۈشى ۋە بىر-بىرىگە زۇلۇم قىلىشىمۇ ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ۋە قۇدرىتى ئاستىدا ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتمەكتە. بۇ ئايەت ئىنسانلارنى ئويغىتىش، ئۇلارنىڭ ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى تونۇشى ۋە شېرىكتىن، گۇناھلاردىن يېنىشى ئۈچۈن نازىل بولغان.

1. بۇ ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار:

• ئاللاھ تائالانىڭ قۇدرىتى چەكسىز ئىكەنلىكىنى، ئۇنىڭ ھەر قانداق ئازابنى ھەر قانداق تەرەپتىن ئەۋەتىشكە قادىر ئىكەنلىكىنى بىلىش.
• ئىنسانلارنىڭ ئۆزئارا ئىختىلاپ قىلىشى، گۇرۇپپىلارغا بۆلۈنۈشى ۋە بىر-بىرىگە زۇلۇم قىلىشىنىڭ ئاللاھنىڭ ئىرادىسى ئاستىدا ئىكەنلىكىنى چۈشىنىش، بۇ ئىنسانلارنى ئىتتىپاقلىققا ۋە ئادالەتكە چاقىرىدۇ.
• ئاللاھ تائالا ئايەتلىرىنى تۈرلۈك شەكىللەردە بايان قىلىپ، ئىنسانلارنىڭ چۈشىنىشىنى ئاسانلاشتۇرىدۇ، بۇ ئاللاھنىڭ رەھمىتى ۋە مەرھەمىتىنى كۆرسىتىدۇ.
• ئىنسانلار ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى چۈشىنىپ، ئەقلىنى ئىشلىتىپ، ھەقىقەتنى تونۇشى كېرەك، بۇ ئۇلارنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە نىجات تېپىشىغا سەۋەب بولىدۇ.
• ئىسلام دىنى ئىنسانلارنى ئەقىل ۋە چۈشىنىشكە چاقىرىدۇ، ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى تەپەككۇر قىلىش ۋە ئۇنىڭ قۇدرىتىنى تونۇش ئارقىلىق ئىمانىنى كۈچەيتىشكە تەرغىب قىلىدۇ.