انعام سۈرىسى — ئايەت 68

1) لۇغەت ئىزاھاتى

• يَخُوضُونَ: ئەسلىدە سۇغا چۆمۈلۈش، كىرىش مەنىسىدە. بۇ يەردە مەقسەت: ئايەتلەر ھەققىدە بىھۇدە، مەسخىرە ۋە يامان سۆزلەر بىلەن شۇغۇللىنىش.
• فَأَعْرِضْ: يۈز ئۆرۈش، تەرك قىلىش، ئۇلاردىن يىراق تۇرۇش.
• يُنسِيَنَّكَ: ئۇنتۇلدۇرۇش. بۇ يەردە شەيتاننىڭ ۋەسۋەسىسى بىلەن ئىنساننىڭ بۇيرۇقنى ئېسىدىن چىقىرىۋېتىشى كۆزدە تۇتۇلىدۇ.
• الذِّكْرَى: ئەسلىگە كەلتۈرۈش، ئېسىگە ئېلىش.
• الظَّالِمِينَ: زالىملار، يەنى ھەقنى ئىنكار قىلىپ، ئايەتلەرنى مەسخىرە قىلغان كىشىلەر.

2) ئايەتنىڭ تەپسىرى

ئى پەيغەمبەر! سەن ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى، يەنى قۇرئان كەرىمنى مەسخىرە قىلىپ، ئۇنىڭ ھەققىدە بىھۇدە ۋە يامان سۆزلەرنى قىلىۋاتقان كىشىلەرنى كۆرسەڭ، ئۇلار بىلەن ئولتۇرۇپ-تۇرۇشتىن يۈز ئۆرۈپ، ئۇلاردىن يىراق تۇر. ئۇلار باشقا بىر پاراڭغا، يەنى ئايەتلەرنى مەسخىرە قىلىشتىن باشقا سۆزلەرگە ئۆتكەنچە ئۇلار بىلەن بىرگە ئولتۇرمىغىن. ئەگەر شەيتان سېنى ئۇنتۇلدۇرۇپ، سەن بىلمەي ئۇلارنىڭ يېنىدا ئولتۇرۇپ قالساڭ، ئاندىن بۇ بۇيرۇقنى ئەسلىگە كەلتۈرگەن ۋاقتىڭدا دەرھال ئۇلارنىڭ يېنىدىن تۇرۇپ، ئايەتلەرنى ئىنكار قىلىپ، مەسخىرە قىلغان زالىم قەۋم بىلەن ئولتۇرمىغىن.

بۇ ئايەت مۇسۇلمانلارغا ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە ھۆرمەتسىزلىك قىلىدىغان، ئۇلارنى مەسخىرە قىلىدىغان كىشىلەر بىلەن ئولتۇرۇپ-تۇرۇشتىن ساقلىنىشنى بۇيرۇيدۇ. چۈنكى ئۇلارنىڭ يېنىدا ئولتۇرۇش، ئۇلارنىڭ قىلمىشىغا رازى بولغاندەك ۋە ئۇلارغا ياردەم بەرگەندەك بولۇپ قالىدۇ. ئەگەر بىرەر مۇسۇلمان بىلمەي ياكى ئۇنتۇپ قېلىپ ئۇلارنىڭ يېنىدا ئولتۇرۇپ قالسا، ئەسلىگە كەلگەن ھامان ئۇلارنى تەرك قىلىشى كېرەك.

3) ئايەتتىن ئېلىنىدىغان پايدىلار

• ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىگە، يەنى قۇرئان كەرىمگە چوڭقۇر ھۆرمەت قىلىش ۋە ئۇنى ھەر قانداق مەسخىرە ۋە ھاقارەتتىن ساقلىشىمىز كېرەك.
• ئايەتلەرنى مەسخىرە قىلىدىغان، ئۇلار ھەققىدە بىھۇدە سۆزلەيدىغان كىشىلەر بىلەن ئولتۇرۇپ-تۇرۇشتىن ساقلىنىشىمىز، ئۇلارنىڭ مەجلىسىنى تەرك قىلىشىمىز لازىم.
• ئەگەر بىلمەي ياكى ئۇنتۇپ قېلىپ بۇنداق مەجلىستە ئولتۇرۇپ قالساق، ئەسلىگە كەلگەن ھامان دەرھال ئۇ يەردىن تۇرۇشىمىز كېرەك.
• بۇ ئايەت مۇسۇلماننىڭ ئۆز ئىمانىنى ۋە دىنىي قىممەت قارىشىنى قوغداشقا، ھەقنى ئىنكار قىلغۇچىلارغا ئەگىشىپ كەتمەسلىككە چاقىرىدۇ.
• ئاللاھ تائالا مۇسۇلمانلارغا ئەقىللىق، ھۆرمەتلىك ۋە ئىززەتلىك مۇئامىلە قىلىشنى، ھەقنى ھۆرمەتلىمەيدىغان مۇھىتلاردىن يىراق تۇرۇشنى ئۆگىتىدۇ. بۇ ئىسلامنىڭ ئالىيجانابلىقى ۋە قۇرئاننىڭ ئۈستۈنلۈكىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.