سوره انعام — آيت 68

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• يَخُوضُونَ: اهي داخل ٿين ٿا، ڳالهيون ڪن ٿا، مراد آهي قرآن جي باري ۾ بيجا ۽ ٺٺولِي ڀريون ڳالهيون ڪرڻ.
• فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ: کانئن منهن موڙي ڇڏ، يعني سندن مجلس ۾ نه ويهه.
• يُنسِيَنَّكَ: توکي وساري ڇڏي.
• الذِّكْرَىٰ: ياد ڪرڻ، تذڪر.
• الظَّالِمِينَ: ظالم ماڻهو، يعني اهي جيڪي الله جي آيتن سان ٺٺولِي ڪن ٿا ۽ ان کي ڪوڙ سمجهن ٿا.

2) آيت جي تفسير:

اي نبي! جڏهن تون اهڙن ماڻهن کي ڏسين جيڪي اسان جي آيتن يعني قرآن جي باري ۾ ٺٺولِي ۽ بيجا ڳالهيون ڪن ٿا، ته انهن کان منهن موڙي ڇڏ ۽ سندن مجلس کان پري رهه، تان جو اهي ڪنهن ٻي ڳالهه ۾ مشغول ٿي وڃن. جيڪڏهن شيطان توکي وساري ڇڏي ۽ تون سندن مجلس ۾ ويهي وڃين، پوءِ جڏهن توکي ياد اچي ته فوراً اٿي وڃ ۽ انهن ظالمن سان گڏ نه ويهه، جيڪي الله جي آيتن جو مذاق اڏائيندا آهن ۽ ان کي ڪوڙ ڀانئيندا آهن.

هن آيت ۾ الله تعاليٰ پنهنجي نبي کي ۽ سڀني مسلمانن کي هدايت ڪئي آهي ته اهڙن ماڻهن جي مجلسن کان پري رهن جيڪي قرآن ۽ اسلام جي باري ۾ بي ادبي ۽ ٺٺولِي ڪن ٿا. اهو ئي ادب آهي جيڪو قرآن جي عظمت ۽ احترام جو تقاضا آهي. جيڪڏهن ڪنهن کي شيطان جي وسوسي سبب وسري وڃي ۽ هو غلطيءَ سان اهڙي مجلس ۾ ويهي وڃي، ته ياد اچڻ شرط کيس اتي کان اٿي وڃڻ گهرجي، ڇاڪاڻ ته اهڙن ماڻهن سان ويهڻ ۾ ئي نقصان آهي.

3) هن آيت مان حاصل ٿيندڙ فائدا:

• قرآن جي آيتن جي بي ادبي ۽ ٺٺولِي ڪرڻ وارن کان پري رهڻ گهرجي، ۽ سندن مجلسن ۾ نه ويهڻ گهرجي.
• اهڙين مجلسن کان پري رهڻ ۾ ئي مسلمان جي عزت ۽ ايمان جي حفاظت آهي.
• جيڪڏهن ڪنهن کي شيطان جي ڪري غلطي ٿي وڃي ته فوراً توبهه ڪري ۽ اهڙي مجلس کان اٿي وڃي.
• الله جي آيتن ۽ قرآن جي ادب ۽ احترام جو خيال رکڻ هر مسلمان جو فرض آهي.
• اهڙن ماڻهن سان ويهڻ کان پرهيز ڪرڻ سان انسان پنهنجي ايمان ۽ عمل جي حفاظت ڪري ٿو ۽ الله جي ناراضگي کان بچي ٿو.