An'om surasi — Oyat 9

Kalimalarning ma'nolari:

• "Va lav ja'alnāhu" – Agar biz uni (payg'ambarni) farishta qilganimizda.
• "Laja'alnāhu rajulan" – Albatta, uni erkak kishi (inson) qiyofasida qilgan bo'lardik.
• "Valalabasnā" – Albatta, biz ularga aralashtirgan (noaniq qilib qo'ygan) bo'lardik.
• "Mā yalbasūn" – Ular o'zlari aralashtirayotgan narsani (ya'ni, ularning shubha va chalkashliklarini).

Tafsir:

Agar biz (mushriklarga) payg'ambar qilib farishtani yuborganimizda ham, ular uning oldiga borib, undan to'g'ridan-to'g'ri eshitishga qodir bo'lmas edilar. Chunki inson tabiati farishtaning asl suratini ko'rishga va unga bevosita muloqot qilishga ojizdir. Shuning uchun biz o'sha farishtani ham inson qiyofasida, ya'ni erkak kishi suratida yuborgan bo'lardik. Agar shunday qilganimizda ham, ular yana shubhaga tushib: "Bu ham oddiy odam-ku, qayerdan farishta bo'lsin?" – deb, avvalgi e'tirozlarini takrorlagan bo'lardilar. Ya'ni, ular Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning inson ekaniga e'tiroz bildirganlari kabi, farishta inson qiyofasida kelsa ham, xuddi shu shubhani qilgan bo'lardilar. Bu esa ularning haqiqatdan yuz o'girishlari va iymon keltirishni istamasliklari sababli ekanini ko'rsatadi. Ular uchun har qanday holatda ham bahona topilardi.

Foydalar:

1. Ushbu oyatdan ma'lum bo'ladiki, Alloh taolo bandalariga rahm qilib, ularning holatiga mos ravishda payg'ambarlarni insonlardan tanlagan. Bu esa odamlarga o'z payg'ambariga yaqinlashish, undan bevosita o'rganish va unga ergashishni osonlashtiradi.
2. Insonning ojizligi va cheklanganligi – farishtalarni ko'ra olmasligi, ular bilan to'g'ridan-to'g'ri muloqot qila olmasligi – Allohning hikmatini ko'rsatadi. Alloh har bir ishni bandalarining manfaatiga mos qilib qiladi.
3. Iymon qalb ishi ekanini anglaymiz. Qaysi mo''jiza yoki dalil keltirilmasin, agar insonning niyati yaxshi bo'lmasa, u har doim bahona topadi. Shuning uchun har bir musulmon o'z qalbini tozalab, haqiqatni qabul qilishga tayyor bo'lishi lozim.
4. Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ning inson bo'lishi – biz uchun eng katta ne'matdir. Chunki u orqali bizga din yetib keldi va uning hayoti biz uchun eng go'zal namuna bo'ldi. Unga ergashish orqali biz Allohning roziligiga erishamiz.