سوره جمعه — آیه 7

معانی کلمات:

• یَتَمَنَّونَهُ: آرزوی آن را میکنند (منظور مرگ است).
• أَبَدًا: هرگز، تا ابد.
• بِمَا قَدَّمَتْ أَیْدِیهِمْ: به خاطر آنچه دستهایشان از پیش فرستاده است (یعنی اعمال بد و گناهانی که مرتکب شدهاند).
• عَلِیمٌ بِالظَّالِمِینَ: به ستمکاران داناست، یعنی از اعمال ظالمانه آنان آگاه است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سخن درباره یهودیان میفرماید که آنان هرگز آرزوی مرگ نخواهند کرد، نه برای همیشه و نه در هیچ زمانی. دلیل این امر روشن است: آنان به دروغگویی خود واقفاند و میدانند که اگر بمیرند با عذاب الهی مواجه خواهند شد. این آرزونکردن مرگ، به خاطر اعمال زشتی است که از پیش فرستادهاند؛ اعمالی همچون کفر به خدا، نافرمانی از پیامبران، تحریف تورات، تغییر احکام الهی، و ظلم و ستمی که در حق مردم روا داشتهاند. آنان به زندگی دنیا دل بستهاند و از آخرت و مجازات آن هراسناکاند، زیرا میدانند سزای اعمالشان چیست. خداوند به تمام اعمال ظالمانه آنان آگاه است و هیچ چیز از کردارشان بر او پوشیده نیست، و بهزودی آنان را به سزای اعمالشان خواهد رساند.

فواید و پیامهای آیه:

• صداقت و راستی، نشانه ایمان: کسی که حقیقتاً به خدا و روز قیامت ایمان دارد، از مرگ هراسی ندارد و بلکه آن را پلی به سوی رحمت الهی میداند؛ اما کسانی که دروغگو و گناهکارند، از مرگ میگریزند چون از عاقبت خود بیمناکاند. این آیه ما را به صداقت در گفتار و کردار دعوت میکند.
• اعمال ما ثبت و محفوظ است: هیچ عمل کوچک یا بزرگی از ما پنهان نمیماند؛ خداوند به همه چیز داناست و روزی همه را به عدالت محاسبه خواهد کرد. این آیه ما را به مراقبت از اعمال خود و پرهیز از ظلم و گناه ترغیب میکند.
• دنیاپرستی، مانع آرامش و رستگاری: یهودیان به دلیل عشق به دنیا و ترس از آخرت، از مرگ گریزان بودند. این درس به ما میآموزد که دلبستگی به دنیا و غفلت از آخرت، انسان را از سعادت واقعی دور میکند و آرامش حقیقی در ایمان به خدا و آمادگی برای لقای اوست.
• عدالت الهی و پاداش و کیفر: خداوند به ظالمان مهلت میدهد، اما از آنان غافل نیست. این آیه به ما اطمینان میدهد که عدالت الهی برقرار است و هیچ ستمی بیپاسخ نمیماند، و این خود مایه دلگرمی مظلومان و هشدار برای ظالمان است.