Mulk surəsi — Ayə 10

Söz izahı:

• نَسْمَعُ (nəsməu): eşitmək, dinləmək — burada haqqı qəbul edib dərk etmək mənasındadır.
• نَعْقِلُ (nə'qilu): düşünmək, ağıl işlətmək — haqqı batildən ayırd edəcək sağlam düşüncə nəzərdə tutulur.
• أَصْحَابِ السَّعِيرِ (əs-habüs-səir): Cəhənnəm əhli, alovlu atəşin sakinləri. "Səir" — şiddətli yanan od, Cəhənnəmin adlarından biridir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə Cəhənnəmdə olan kafirlərin peşmançılıqla söyləyəcəkləri sözləri bizə xəbər verir. Onlar Cəhənnəm gözətçilərinə müraciət edərək etiraf edəcəklər: "Əgər biz dünyada ikən haqqı dinləyən, eşitdiyini dərk edən bir qulağa sahib olsaydıq, yaxud haqqı batildən ayıra bilən bir ağıl işlətsəydik, heç vaxt Cəhənnəm əhli arasında olmazdıq."

Yəni onlar dünyada peyğəmbərlərin gətirdiyi xəbərlərə qulaq asmadılar, üzlərini çevirdilər. Ağıllarını da doğru yolda işlətmədilər — halbuki Allah onlara həm eşitmə, həm görmə, həm də düşünmə qabiliyyəti vermişdi. Əgər bu nemətlərdən lazımınca istifadə etsəydilər, iman gətirər, Rəsulları təsdiqləyər və Cənnət əhlindən olardılar. Lakin onlar bu imkanları həqiqətdən üz döndərmək üçün istifadə etdilər və nəticədə əbədi əzabı özləri üçün haqq etdilər.

Bu ayə bizə böyük bir dərs verir: Allah bizə eşitmə, görmə və ağıl kimi böyük nemətlər bəxş edib. Bu nemətlər sadəcə dünya işləri üçün deyil — ən əsası, onlarla haqqı tapmaq, Quranı anlamaq və Allaha yönəlmək üçündür. Kim qulaq asıb düşünərsə, doğru yolu tapar; kim də bu nemətləri laqeyd qoyub təkəbbür göstərərsə, axırda peşman olar — amma o peşmançılıq heç bir fayda verməz.

Ey insan! Bu gün sən hələ də eşidə bilirsən, düşünə bilirsən, seçim edə bilirsən. Elə isə Quranın səsinə qulaq ver, ağlını işlət və haqqı qəbul et. Çünki bu fürsət əlində ikən dəyərləndirmək, sabah peşman olmaqdan qat-qat xeyirlidir. Allah hər kəsə doğru yolu göstərib — qalanı yalnız sənin qəlbindir.