سورت قلم — آیت 17

ای مومنانو! الله تعالیٰ وايي: "بېشکه مونږ دوی وازمایل (ازمویل) لکه څنګه چې مونږ د باغ خاوندان وازمایل، کله چې دوی قسم وخوړ چې خامخا به د باغ مېوه د سهار وخته پرې کړو (راوړو)."

د کلمو معناګانې:

• بَلَوْنَاهُمْ: مونږ دوی وازمایل، ازمویل.
• أَصْحَابَ الْجَنَّةِ: د باغ خاوندان (یو نیک خو مګر بخیل سړی چې باغ یې درلود).
• لَيَصْرِمُنَّهَا: خامخا به یې پرې کوي، یعنې مېوه به راوړي.
• مُصْبِحِينَ: د سهار په وخت کې، د ورځې په پیل کې.

تفسیر:

الله تعالیٰ په دې آیت کې د مکې د کافرانو او مشرکانو ازمویل ذکر کوي، چې دوی ته یې د قحطۍ او لوږې په ذریعه ازموینه ورکړه، لکه څنګه چې یو شمېر خلک یې له مخکې ازمایلي وو. دا هغه کسان وو چې د یو باغ خاوندان وو، او باغ یې ډېر ښکلی او ګټور و. دوی په دې فکر کې وو چې د باغ مېوه راوړي، خو د الله تعالیٰ حکم یې هېر کړی و چې په کې د مسکینانو او بېوزلو حق هم دی.

دوی په خپلو کې قسم وخوړ چې د سهار په وخت کې به باغ ته ځي او مېوه به پرې کوي، ترڅو چې هېڅ مسکین او بېوزله هلته حاضر نه شي او له مېوې څخه څه ترلاسه نه کړي. دوی دا کار د شپې په تیارۍ کې پلان کړی و، او په دې توګه یې غوښتل چې د الله تعالیٰ له امر څخه تېښته وکړي، خو دوی هېر کړل چې الله تعالیٰ هر څه ویني او د هغه له عذاب څخه هېڅ شی نه شي تېښته کولی.

الله تعالیٰ د دې کیسې په ذکر کولو سره د مکې د کافرانو او مشرکانو لپاره یو ډار او خبرداری دی، چې که دوی د الله تعالیٰ له امر څخه سرغړونه وکړي او د هغه له نعمتونو څخه ناشکري وکړي، نو دوی به هم د هغو باغ لرونکو په څېر عذاب وویني. دا کیسه د دې لپاره ده چې مومنان له صبر او شکر څخه درس واخلي، او پوه شي چې الله تعالیٰ د بډایه او غریب ټولو خلکو اعمال ګوري او د هر چا سره به انصاف کوي.

ای مسلمانانو! تاسو باید له دې کیسې څخه عبرت واخلئ، چې الله تعالیٰ د هغو خلکو سره مرسته کوي چې د هغه په امر عمل کوي او د نورو سره ښه سلوک کوي. د باغ لرونکو غلطي دا وه چې دوی یوازې د خپل ځان لپاره فکر کاوه او د نورو حقونه یې هېر کړل. نو تاسو باید تل د الله تعالیٰ له نعمتونو څخه شکر وباسئ، او د نورو سره په سخاوت او مهربانۍ سره چلند وکړئ، ترڅو د الله تعالیٰ رحمت او برکت ستاسو په ژوند کې نازل شي.