Аль-Калам сүрәсе — Аять 17

Сүзләрнең мәгънәләре:

• بَلَوْنَاهُمْ — без аларны сынадык, имтихан иттек.
• أَصْحَابَ الْجَنَّةِ — бакча ияләре, бакча хуҗалары.
• أَقْسَمُوا — алар ант иттеләр.
• لَيَصْرِمُنَّهَا — алар, әлбәттә, аның (бакчаның) уңышын өзәчәкләр, җыярлар.
• مُصْبِحِينَ — иртәнге вакытта, таң алдыннан.

Аять тәфсире:

Аллаһы Тәгалә әйтә: Без Мәккә кәферләрен ачлык һәм кытлык белән сынадык, шулай ук бакча хуҗаларын сынаганыбыз кебек. Ул бакча хуҗалары үз бакчаларының уңышыннан фәкыйрьләргә һәм мескеннәргә өлеш бирергә тиеш иделәр. Ләкин алар, саранлык күрсәтеп, фәкыйрьләргә бернәрсә дә бирмәскә булдылар. Алар үзара кич белән ант иттеләр: "Без, әлбәттә, иртәнге вакытта, кояш чыгар алдыннан, бакчаның уңышын өзәрбез һәм җыярбыз, шулай итеп мескеннәргә берни дә калмас", — диделәр. Алар бу эшне кешеләрдән яшереп эшләргә теләделәр, ләкин Аллаһы аларның ниятләрен белде һәм аларны каты ґәзап белән җәзалады. Бу мисал Мәккә мөшрикләренә, аларның Пәйгамбәргә каршы килүләре һәм Аллаһының рәхмәтеннән мәхрүм калулары өчен кисәтү булып тора.

Аятьтән алынган файдалар:

• Аллаһы Тәгалә үз колларын төрле юллар белән сыный: кайчакта байлык белән, кайчакта фәкыйрьлек белән, кайчакта уңыш белән, кайчакта кытлык белән. Бу сынаулар кешенең иманын һәм сабырлыгын тикшерү өчен.
• Мал-мөлкәтнең зәкятын һәм садакасын бирмәү, фәкыйрьләргә ярдәм итмәү — зур гөнаһ, һәм бу Аллаһының ґәзабына сәбәп була.
• Кеше үз эшендә Аллаһыга тәвәккәл итәргә һәм "Иншә Аллаһ" (Аллаһы теләсә) дип әйтергә тиеш, чөнки кеше үзенең киләчәген белми.
• Бакча хуҗаларының хәле — мал-дөньяга кызыгып, Аллаһының боерыкларын оныткан кешеләр өчен гыйбрәтле дәрес. Аллаһының рәхмәте һәм бәрәкәте — Аның боерыкларын үтәүдә, ә ризасызлыкта — бәрәкәтнең югалуы.