Qələm surəsi — Ayə 17

Sözlərin izahı:

• بَلَوْنَا (bələvnə): sınağa çəkdik, imtahana tutduq.
• أَصْحَابَ الْجَنَّةِ (əshabəl-cənnə): bağ sahibləri, bağçılar.
• لَيَصْرِمُنَّهَا (ləyəsrimuməha): mütləq onun məhsulunu dərəcəklər, biçəcəklər.
• مُصْبِحِينَ (musbihinə): səhər çağı, dan yeri söküləndə.

Ayənin təfsiri:

Allah-Təala bu ayədə buyurur ki, Biz Məkkə əhlini qıtlıq və aclıqla sınağa çəkdik. Bu, onların küfr və inadlarına görə bir imtahan idi ki, bəlkə ağıllarını başlarına yığalar və Allaha tərəf dönələr. Bu sınaq, keçmişdə bir bağ sahibinin başına gələnlə oxşardır.

O bağ sahibi vəfat etdikdən sonra bağ onun övladlarına qalmışdı. Onlar fəqirlərə, yoxsullara və ehtiyac sahiblərinə bağın məhsulundan pay verməyi qəlbən istəmirdilər. Buna görə də aralarında and içdilər ki, səhər tezdən, heç kim görməmişdən əvvəl bağın bütün məhsulunu dərəcəklər və yoxsullara heç bir şey qalmayacaq. Onlar bu işi gizli görmək istəyirdilər ki, fəqirlər xəbər tutub gəlməsinlər. Lakin onlar "inşallah" deməyi unutdular — yəni Allahın izni olmadan heç bir işin baş tutmayacağını yadda saxlamadılar.

Bu ayə bizə çox mühüm bir dərs öyrədir: mal-dövlət, var-dövlət hamısı Allahın əmanətidir. Allah bizə verdiyi nemətlərlə bizi sınayır — görək biz onları necə istifadə edirik? Yoxsullara kömək edirikmi, yoxsa yalnız özümüzü düşünürük? Allah-Təala heç kəsi imtahansız qoymaz. Bəzən aclıq, bəzən xəstəlik, bəzən də mal-dövlətlə sınağa çəkilirik. Əsl müsəlman odur ki, bu sınaqlarda səbir edib Allaha sığınsın, nemətlərin şükrünü bilsin və əlində olanı Allah yolunda paylaşmaqdan çəkinməsin.

Unutmayaq ki, "inşallah" demək sadəcə bir söz deyil — bu, qəlbimizdə Allahın qüdrətini tanımaq, Ona təvəkkül etmək və hər işin Onun izni ilə baş tutacağını qəbul etməkdir. Gəlin hər işimizdə Allahı yada salaq, nemətlərimizi şükrlə qarşılayaq və ehtiyac sahiblərini heç vaxt unutmayaq. Çünki əsl zənginlik malın çoxluğunda deyil, qəlbin Allahla bağlı olmasındadır.