Qalam surasi — Oyat 35

Kalimalarning ma'nolari:

• Muslimin: Allohga itoat etib, Uning amrlariga bo‘ysunuvchilar.
• Mujrimin: Gunohkorlar, jinoyatchilar, ya’ni Allohga shirk keltiruvchi va Uning amriga xilof ish qiluvchilar.

Tafsir:

Ushbu oliy savol — “Musulmonlarni gunohkorlar kabi qilarmizmi?” — bu yerda Alloh taolo o‘z bandalariga murojaat qilib, ularning aqli va tafakkuriga havola qilmoqda. Makka mushriklari Payg‘ambarimiz (sollallohu alayhi va sallam) va mo‘minlarga masxara qilib: “Agar qayta tirilish to‘g‘ri bo‘lsa, biz ham sizlardan yaxshiroq taqdirga ega bo‘lamiz”, deyishardi. Alloh taolo bu da’voni rad etib, musulmonlar bilan jinoyatchilarning (mushriklarning) jazosi va mukofoti hech qachon teng bo‘lmasligini bayon qilmoqda. Ya’ni, Allohning adolati va hikmati shuni taqozo qiladiki, U itoatkor bandalarni gunohkorlar bilan bir darajada qo‘ymaydi. Bu savol — ularning noto‘g‘ri fikrlarini rad etish va mo‘minlarga ishonch bag‘ishlash uchun keltirilgan bo‘lib, ma’nosi: “Biz ularni hech qachon teng qilmaymiz” deganidir. Chunki Alloh taolo har kimga qilgan amaliga yarasha mukofot yoki jazo beradi: mo‘minlarga jannat, gunohkorlarga esa do‘zax.

Foydalar:

• Alloh taoloning adolati mukammaldir: U hech qachon yaxshi bilan yomonni, itoatkor bilan gunohkorni bir xil qilib qo‘ymaydi. Bu mo‘minlarga katta umid va tasalli beradi.
• Bu oyat musulmonlarni to‘g‘ri yo‘lda sabr-qanoat bilan davom etishga undaydi, chunki ularning mehnati zoye ketmaydi va oxiratda to‘liq mukofot oladilar.
• Gunohkorlar va jinoyatchilar uchun esa ogohlantirish bor: ularning qilmishlari jazosiz qolmaydi, Allohning huzurida hamma amallar hisobga olinadi.
• Bu oyat islom dinining adolat va haqiqatga asoslanganligini ko‘rsatadi, insonlarni yaxshilik va taqvoga chorlaydi, yomonlik va gunohlardan qaytaradi.