سوره قلم — آیه 38

معانی کلمات:

• لَمَا تَخَيَّرُونَ: آنچه برمیگزینید و انتخاب میکنید؛ یعنی هر چه بخواهید و بپسندید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامه سخن درباره مشرکان و منکران معاد میفرماید: آیا شما کتابی آسمانی دارید که در آن نوشته شده باشد که در آخرت، هر چه را که خود برگزینید و بپسندید، برای شما خواهد بود؟ یعنی اگر چنین کتابی داشتید، میتوانستید ادعا کنید که در روز قیامت، هر حالتی را که بخواهید برای خود انتخاب میکنید؛ مثلاً بدون حساب وارد بهشت شوید یا از عذاب رهایی یابید. اما چنین کتابی وجود ندارد و این پندار باطل و بیاساس است. این آیه در مقام ردّ توقعات بیجا و آرزوهای دور و دراز کافران است که گمان میکردند در آخرت نیز مانند دنیا، هر چه بخواهند به دست میآورند، در حالی که هیچ سند و حجتی بر این ادعا ندارند.

فواید و پیامهای آیه:

1. آرزوی بیپایه و بدون دلیل، هیچ ارزشی ندارد؛ آنچه مهم است، عمل صالح و پیروی از دستورات الهی است.
2. قرآن کریم و کتابهای آسمانی، تنها منبع حجت و سند برای باورهای انسان هستند؛ هر ادعایی باید بر اساس آنها باشد.
3. انسان نباید گمان کند که در آخرت، بدون عمل و تلاش، به هر چه بخواهد میرسد؛ بلکه پاداش و کیفر، بر اساس اعمال و نیتهای او رقم میخورد.
4. این آیه مؤمنان را به شکرگزاری از نعمت هدایت و کتاب آسمانی دعوت میکند و آنان را از آرزوهای پوچ و بیاساس بازمیدارد.