Аль-Калам сүрөсү — Аят 38

1. Сөздөрдүн мааниси:

• إِنَّ — чынында, албетте (бекемдөө үчүн).
• لَكُمْ — силер үчүн, силерге.
• فِيهِ — анда, ошол китепте.
• لَمَا — албетте эмнелерди болсо да (бекемдөөчү لام менен ما).
• تَخَيَّرُونَ — өзүңөр тандап алган нерселерди, каалаган нерселерди.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аяттан мурунку аяттарда Аллах Таала мушриктерге жана каапырларга алардын жалган ойлорун жокко чыгаруучу суроолорду берген. Алар: «Биз өлгөндөн кийин кайра тирилип, бейишке киребиз, ал жерде каалаган нерсебизди алабыз» — деп ойлошкон. Ошондой эле алар: «Биз күнөөкөр болсок да, бейишке киребиз, анткени биз ата-бабаларыбыздын дининдебиз» — деп эсептешкен.

Аллах Таала ушул аятта алардын бул жалган үмүттөрүн четке кагып: «Эгер силердин колуңарда асмандан түшкөн, ичинде өзүңөр каалаган нерселер жазылган китеп болсо, анда силер айткандай болмок. Бирок силерде мындай китеп жок. Силердин оюңар боюнча эмес, Аллахтын өкүмү боюнча иш болот» — деп айткан.

Башкача айтканда, бул аят адамдарга: «Силер өзүңөр каалагандай, өзүңөр тандагандай болот деп ойлобоңор. Акыйкатта Аллахтын гана өкүмү, Анын гана чечими ишке ашат» — деген эскертүүнү берет. Адам баласы өз каалоосун, өз тандоосун Аллахтын өкүмүнөн жогору коюшу мүмкүн эмес. Ким Аллахтын буйруктарын аткарып, тыйгандарындан тыйылса, ал бейишке кирет; ким каапырлык жана күнөөкөрлүк кылса, ал тозокко түшөт. Бул — Аллахтын өзгөрбөс мыйзамы.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Акыйкатты издөө: Адам өз каалоосун эмес, Аллахтын айткан акыйкатын издөөгө тийиш. Ислам — бул акыйкаттын дини, ал адамды жалган үмүттөрдөн сактайт.
• Жоопкерчилик сезими: Ар бир адам өз иш-аракеттери үчүн Аллахтын алдында жооп берет. «Мен каалагандай болот» деген ой — бул жалган жана коркунучтуу ой.
• Аллахтын адилеттиги: Аллах Таала адилеттүү, Ал кимди болсо да адилеттик менен соттойт. Момундарга бейиш, каапырларга тозок — бул Аллахтын адилет өкүмү.
• Исламдын жөнөкөйлүгү: Ислам адамга түшүнүктүү, так жолду көрсөтөт: Аллахка ишен, пайгамбарга ээрчи, жакшылык кыл, жамандыктан тыйыл. Бул жол — куткаруу жолу.
• Үмүт жана коркунуч: Момун Аллахтын ырайымынан үмүт кылат жана Анын азабынан коркот. Бул эки сезим адамды туура жолдо кармайт.
• Курандын акыйкаттыгы: Бул аят Курандын акыйкат экенин, анын айткандарынын баары туура экенин дагы бир жолу далилдейт. Куран — адамзат үчүн эң чоң жол көрсөткүч.