سوره قلم — آیه 39

معانی کلمات:

• أَيْمَانٌ: جمع «یمین» به معنای سوگندها و عهدهای مؤکد.
• بَالِغَةٌ: رسیده و کامل؛ یعنی عهدی که به نهایت رسیده و محکم است.
• تَحْكُمُونَ: حکم میکنید و برای خود میخواهید.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در ادامهٔ نکوهش مشرکان و کافران، با لحنی توبیخآمیز میفرماید: آیا شما بر ما عهدها و سوگندهای محکمی دارید که تا روز قیامت ادامه داشته باشد و مقتضای آن این باشد که هر چه را برای خود حکم میکنید و آرزو دارید، برای شما فراهم کنیم؟! یعنی آیا ما با شما پیمان بستهایم که هر طور که بخواهید و هر چه را صلاح بدانید، برایتان محقق سازیم؟ مسلماً چنین نیست. شما هیچ عهد و پیمانی نزد ما ندارید که بر اساس آن، خواستههای باطل و آرزوهای بیاساس شما برآورده شود. این سخن، بیانگر نهایت ناامیدی کافران از تحقق خواستههایشان است و نشان میدهد که آنها بدون هیچ دلیل و برهانی، تنها بر پایهٔ آرزوهای واهی، انتظار دارند که خداوند مطابق میل آنان رفتار کند.

فواید و پیامهای آیه:

• انسان نباید بر اساس آرزوهای بیپایه و خیالات، از خداوند انتظار داشته باشد؛ بلکه باید در چارچوب شرع و سنت الهی حرکت کند.
• عهد و پیمان با خداوند امری جدی است و تنها کسانی میتوانند از الطاف الهی بهرهمند شوند که در مسیر بندگی و اطاعت گام بردارند.
• این آیه هشدار میدهد که مشرکان و کافران هیچ سند و دلیل محکمی برای ادعاهای خود ندارند و تنها به خیالات واهی دل بستهاند.
• مؤمن باید بداند که خداوند بر اساس حکمت و عدل خود عمل میکند، نه بر اساس خواستههای نابجای بندگان؛ بنابراین باید تسلیم قضای الهی باشد و از او طلب خیر و رحمت کند.