Аль-Калам сүрөсү — Аят 40

1. Сөздөрдүн мааниси:

• سَلْهُمْ — алардан сура, аларга суроо бер.
• أَيُّهُم — алардын кайсынысы.
• بِذَٰلِكَ — ошол нерсеге, б.а. айтылган доого (Аллахтын алдында мусулмандарга бериле турган нерсеге окшош нерселерге ээ болуу доосуна).
• زَعِيمٌ — кепил, кепилдик берүүчү, жоопкерчиликти өзүнө алуучу.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарыбызга ﷺ кайрылып, акыркы жашоодо өздөрүнө мусулмандарга берилген сыяктуу нерселер берилет деп доо кылгандардан суроо берүүнү буйруйт: «Алардын ичинен кайсынысы буга кепил боло алат? Ким бул доону ырастап, анын аткарылышына жоопкерчилик ала алат?» Башкача айтканда, алар айткан нерселердин чындыгына ким кепилдик бере алат? Эгер алардын колунда буга далил боло турган нерсе болсо, аны көрсөтүшсүн. Бирок алардын мындай доосу негизсиз, жөн гана куру сөз экенин бул суроо ачык көрсөтүп турат. Алар айткан нерселерди ырастоого эч кандай кепил, эч кандай далил, эч кандай негиз жок.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Бул аят акыйкатты издөөгө жана ар бир доону далил менен ырастоого чакырат. Ислам дини куру сөзгө эмес, далилге жана акылга негизделген.
• Аллах Таала пайгамбарыбызга ﷺ каршы чыккандарга да акыйкатты ачык көрсөтүүнүн жолун үйрөтөт — бул Исламдын илимге жана далилге болгон мамилесин көрсөтөт.
• Акыркы жашоодо ар ким өз ишине жооп берери, ал эми жоопкерчиликти башкага артууга болбой турганы эскертилет. Бул адамды ой жүгүртүүгө жана акыйкатты кабыл алууга түрткү берет.
• Ислам — ачык-айкын, түшүнүктүү жана далилдүү дин. Анын чакырыгы ар дайым акылга жана тафаккурга негизделгендиктен, ар бир адам аны изилдеп, чындыгын өзү көрө алат.