Аль-Калам сүрөсү — Аят 39

1. Сөздөрдүн мааниси:

• أَيْمَانٌ — анттар, касамдар (жекелиги: يَمِين).
• بَالِغَةٌ — жетүүчү, бекем, күчтүү; бул жерде «орундалуусу сөзсүз болгон бекем анттар» деген мааниде.
• تَحْكُمُونَ — өзүңөр үчүн өкүм кылып, чечим чыгарган нерселер.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аят мушриктерге жана акыйкатты четке каккандарга карата айтылган суроо-жооп түрүндөгү эскертүү. Аллах аларга мындай дейт: «Же силердин Биздин үстүбүздөн Кыямат күнүнө чейин жетүүчү бекем анттарыңар барбы?» Башкача айтканда, силер «биз айткан нерселер орундалат, биз өзүбүз каалагандай өкүм чыгарабыз» деп, Аллах тарабынан берилген бекем убадаңар, кепилдигиңер барбы? Бул суроо алардын жок нерсеге таянып, өздөрүнө ойлоп тапкан үмүттөрүнүн негизсиз экенин көрсөтүү үчүн берилген. Анткени алар «биз акыйкаттабыз, биздин жолубуз туура, биз айткандай болот» деп эсептешчү. Ал эми Аллах аларга: «Силерге ушундай убада бергенибиз тууралуу бекем антыңар барбы?» — деп сурайт. Эгер мындай ант болбосо, анда алардын айткандары бош сөз, куру бекер үмүт гана. Аят алардын өздөрүнө «биз Кыяматта да, дүйнөдө да өзүбүз каалагандай болобуз» деп чыгарган өкүмдөрүнүн эч кандай негизи жоктугун, Аллахтын алдында эч кандай кепилдиги жоктугун ачык көрсөтөт. Ошентип, бул аят адамды өз оюнан чыккан куру бекер үмүттөргө эмес, Аллахтын ачык аяндарына жана шариятына таянууга чакырат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллах Таала адамдарды өздөрүнүн негизсиз ойлоп тапкан үмүттөрүнөн эскертип, акыйкатка кайтууга чакырат. Бул — Аллахтын ырайымынын белгиси, анткени Ал бизди адашуудан сактап, туура жолго багыттайт.
• Ислам дини адамды ойлоп табылган куру бекер үмүттөргө эмес, так далилдерге жана Аллахтын убадаларына таянууга үйрөтөт. Бул — акылга жана чындыкка негизделген жол.
• Аят аркылуу адам өзүнүн бардык иш-аракеттери үчүн Аллахтын алдында жооп берерин түшүнөт. Бул адамды жоопкерчиликке, акыйкаттыкка жана адилеттикке тарбиялайт.
• Курандын ар бир аяты адам баласына ой жүгүртүү, акыл менен ойлонуу жана туура жолду тандоо үчүн берилген. Бул аят да бизди өзүбүздүн ишенимдерибизди текшерүүгө, чындыкка таянууга чакырат.
• Ислам — адамды куру бекер үмүттөрдөн арылтып, чыныгы бакытка, тынчтыкка жана Аллахтын ырайымына жеткирүүчү жол. Бул аят аркылуу биз Аллахтын адилеттигин, даанышмандыгын жана ырайымын көрөбүз.