Qalam surasi — Oyat 8

Kalimalarning ma’nolari:

• Falā tuṭi’: Bas, itoat qilma, bo‘ysunma.
• Al-mukadhdhibīn: Yolg‘onga chiqaruvchilar, (ya’ni) seni va sening olib kelgan narsangni inkor etuvchilar.

Tafsir:

Ey Rasululloh! Sen o‘zingni yolg‘onga chiqaruvchi, Allohning oyatlarini inkor etuvchi mushriklarga itoat qilma, ularning so‘zlariga quloq solma va ularning istaklariga ergashma. Bu yerda “mukadhdhibīn” so‘zi bilan, ayniqsa, Quraysh kofirlari nazarda tutilgan. Ular seni payg‘ambar deb tan olmay, kelgan haq dinini rad etishgan. Alloh taolo senga ularning yo‘lidan borishni, ularning takliflariga bo‘ysunishni qat’iy man qilmoqda. Chunki ularning da’vatlari faqatgina batil va gumrohlikka chorlashdir. Sen esa haq va to‘g‘ri yo‘lda barqaror bo‘l, ularning yolg‘on da’volariga parvo qilma. Bu oyatda mo‘minlarga ham ishora borki, ular ham haqni inkor etuvchilarga bo‘ysunmasliklari, ularning bosimlari va vasvasalariga berilmasliklari lozim.

Foydalar:

• Haq yo‘lida sobit qadam bo‘lish va botil tarafdorlarining bosimiga qaramay, o‘z e’tiqodida mustahkam turish — mo‘minning asosiy fazilatidir.
• Inson o‘z hayotida kimga itoat qilishini yaxshi tanlashi kerak; faqat Allohga va Uning Rasuliga itoat qilish najot keltiradi.
• Bu oyat musulmonlarga sabr va matonatni o‘rgatadi: dushmanlarning hiyla-nayranglari va yolg‘on da’volariga qaramay, haq yo‘ldan og‘ishmaslik kerak.
• Alloh taolo o‘z payg‘ambarini va mo‘minlarni himoya qilishini, ularni zolimlarning yomon niyatlaridan asrashini bildiradi. Bu esa mo‘min qalbiga taskin va ishonch bag‘ishlaydi.