Qalam surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• "Biman dalla": kim adashgan bo‘lsa, o‘sha kishi.
• "An sabilihi": Uning yo‘lidan (Allohning to‘g‘ri yo‘lidan) og‘ishgan.
• "Bilmuhtadin": hidoyat topganlar, to‘g‘ri yo‘lga kirganlar.

Tafsir:

Ey Rasululloh! Albatta, Robbingning O‘zi kim Uning yo‘lidan adashganini, ya’ni haq yo‘ldan og‘ib, gunoh va zalolatga ketganini to‘liq biluvchidir. U zot, shuningdek, kim hidoyat topganini, ya’ni iymon va to‘g‘ri yo‘lga kirib, Uning roziligiga erishganini ham eng yaxshi biluvchidir. Bu bilan Alloh taolo sizni va sizning da’vatingizni yolg‘on deb hisoblagan mushriklarga javob beradi: ular sizni “majnun” (jinni) deb atashadi, lekin aslida adashgan ularning o‘zlaridir. Alloh ularning ahvolini ham, sizning to‘g‘ri yo‘lingizni ham biladi va ularning bu so‘zlari behuda ekanini oxir-oqibat oshkor qiladi. Bu oyatda Alloh taolo Payg‘ambarimizga tasalli berib, ularning gap-so‘zlariga parvo qilmaslikni va haq yo‘lda barqaror bo‘lishni o‘rgatadi.

Foydalar:

• Alloh taoloning ilmi hamma narsani qamrab olgan; U bandalarining ichki holatini, niyatlarini va amallarini to‘liq biladi. Bu mo‘minga katta taskin beradi: agar u haq yo‘lda bo‘lsa, Alloh uni biladi va qadrlaydi.
• Bu oyat mo‘minlarni sabrga chorlaydi: dushmanlarning haqoratlari va yolg‘on da’volari ularni chalg‘itmasin, chunki Alloh haqiqatni biluvchidir va oxir-oqibat haqni yorqin namoyon qiladi.
• Islomda insonning qadri uning tashqi ko‘rinishi yoki dunyoviy mavqeiga emas, balki Allohga bo‘lgan iymoni va to‘g‘ri yo‘ldagi sobitqadamligiga bog‘liq. Shu sababli har bir musulmon o‘zini Allohning nazarida ekanini his qilib, faqat Uning roziligini izlashi lozim.