Аль-Хакка сүрөсү — Аят 3

1. Сөздөрдүн мааниси:

• الْحَاقَّةُ: Кыямат күнүнүн ысымдарынын бири. Ал сөздүн түпкү мааниси «чындыкка айланган», «сөзсүз боло турган» дегенди билдирет. Анткени ал күнү Аллахтын убадасы да, эскертүүсү да иш жүзүндө чындыкка айланат.
• أَدْرَاكَ: «Сага билдирди», «сага түшүндүрдү» деген мааниде. Бул жерде «سен анын чындыгын кантип билесиң?» деген суроо аркылуу анын улуулугун жана коркунучун баса белгилөө максатында келген.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) кайрылып, Кыямат күнүнүн улуулугун жана анын коркунучтуу абалын тереңирээк түшүндүрүүдө. «Хаакка» — сөзсүз боло турган, эч күмөнсүз ишке аша турган Кыямат күнү. Ал күндө Аллахтын убадасы да, коркутуусу да иш жүзүндө аткарылат. Анан Аллах анын дагы да улуулугун, коркунучун күчөтүп: «Сен анын эмне экенин кайдан билесиң?» — деп сурайт. Башкача айтканда, адам баласы анын ичиндеги коркунучтарды, кыйынчылыктарды жана окуяларды өз көзү менен көрмөйүнчө, анын чыныгы даражасын жана оордугун толук түшүнө албайт. Бул суроо адамды ойлонтуу, анын акылынын чектелүү экенин жана Кыяматтын коркунучун сезүүгө чакыруу максатында келген.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Кыямат күнүнүн чындыгы жана анын сөзсүз боло тургандыгы ырасталат. Бул адамды жоопкерчиликке, жакшылыкка жана такыбалыкка түрткү берет.
• Аллах пайгамбарга да «сен анын эмне экенин билбейсиң» деп айтуусу аркылуу Кыяматтын оордугун жана коркунучун адам акылынын толук түшүнө албастыгын көрсөтөт. Бул бизди Аллахтын кудуретине моюн сунууга, Ага ишенүүгө жана Анын айткандарын чындык деп кабыл алууга үндөйт.
• Аят адамды дүйнө жашоосуна алданып калбоого, акырет үчүн даярдык көрүүгө чакырат. Кыяматтын коркунучун эстөө — жүрөктү жумшартып, жакшылыкка умтултуп, исламдын чындыгын тереңирээк түшүнүүгө жардам берет.
• Аллахтын эскертүүлөрү адамды коркутуу үчүн эмес, тескерисинче, ага ырайым кылуу жана туура жолго баштоо үчүн келгенин түшүнөбүз. Бул — Исламдын адамга болгон мээримин жана камкордугун чагылдырат.