Аль-Араф сүрөсү — Аят 166

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• عَتَوْا — тилге алынган мааниси: текеберленип, баш ийбей, чектен чыгып кетишти.
• قِرَدَةً — маймылдар.
• خَاسِئِينَ — кор болгон, куулган, ырайымдан алыс кылынган, жек көрүлгөндөр.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Бану Исраилдин бир жамаатынын окуясын баяндайт. Аллах аларга ишемби күнү балык кармоону тыюу салган эле. Бирок алар бул буйрукту текеберлик жана каршылык менен бузуп, өздөрүнө тыюу салынган ишти кыла беришти. Аларга эскертүү берилип, насаат айтылганына карабастан, акылга келишпей, күнөөдө жана өжөрлүктө улам тереңдей беришти. Ошентип, алар Аллахтын чегинен чыгып, баш ийбей кетишкенде, Аллах аларга: «Кор болгон, жек көрүлгөн маймылдарга айлангыла!» — деп буйруду. Алар ошол замат Аллах каалагандай маймылдарга айланып калышты. Бул Аллахтын кудуретинин далили — Аллах бир нерсени кааласа, ага «бол» десе болот, жана Анын буйругу сөзсүз аткарылат. Аллахка эч нерсе тоскоолдук кыла албайт, Ал эч кимден жеңилбейт.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Аллахтын тыюуларына баш ийбей, текеберлик кылуу адамды апаатка алып барат. Бул аят бизге Аллахтын буйруктарын аткарууда момундук жана баш ийүүчүлүк зарыл экенин эскертет.
• Аллахтын азабы катуу жана тез келет. Күнөөдө өжөрлөнүп, насааттан акыл албай коюу адамдын өзүнө зыян.
• Аллахтын кудурети чексиз. Ал кааласа, бир сөз менен эле адамды башка жаратылышка айландыра алат. Бул биздин жүрөгүбүзгө Аллахтан коркуу сезимин жана Ага болгон моюн сунууну орнотушу керек.
• Ислам дини бизди акылга, ой жүгүртүүгө жана насааттан сабак алууга чакырат. Аллах бизге эскертүүлөрдү жиберип, туура жолду көрсөтүп турат. Биз бул мүмкүнчүлүктөрдү пайдаланып, Аллахтын ырайымына жетүүгө умтулушубуз керек.
• Бул аят ошондой эле Аллахтын адилеттигин көрсөтөт: ким күнөө кылса, анын жообун берет. Ошол эле учурда, тообо кылып, туура жолго кайткандарга Аллахтын ырайымы кеңири экенин унутпайлы.