سوره اعراف — آیه 166

معانی کلمات:

• عَتَوْا: سرکشی کردند، از حد گذشتند و تکبر ورزیدند.
• خَاسِئِينَ: راندهشدهگان، خوار و ذلیل، از رحمت خدا دورافتاده.

تفسیر آیه:

هنگامی که آن گروه از بنیاسرائیل در برابر نهی الهی سرکشی کردند و از فرمان خداوند مبنی بر ترک صید در روز شنبه سرباز زدند، و با وجود همه هشدارها و پندها، بر عصیان و عناد خود اصرار ورزیدند، خداوند آنان را به صورتی معجزهآسا مجازات کرد. به آنان فرمود: «به صورت میمونهایی راندهشده و خوار درآیید.» و بیدرنگ چنین شدند؛ آنان از همه خوبیها و رحمت الهی محروم گشتند و به موجوداتی پست و ذلیل تبدیل شدند. این تحول نه یک بیماری یا اتفاق طبیعی، بلکه یک معجزه و نشانهای از قدرت قاهره الهی بود تا عبرتی برای آیندگان باشد. این عذاب، نتیجه مستقیم طغیان و تجاوز از حدود خداوند بود؛ چرا که آنان نهتنها گناه کردند، بلکه در برابر نهی الهی تکبر ورزیدند و از پذیرش حق سرباز زدند.

فواید و درسهای آیه:

• سرکشی و تکبر در برابر فرمانهای الهی، انسان را به ذلت و خواری میکشاند، حتی اگر در ظاهر قدرتمند باشد.
• خداوند در عین مهربانی، در برابر طغیانگران سختگیر است و مجازات او میتواند به شکلی غیرمنتظره و معجزهآسا نازل شود.
• نافرمانی از احکام الهی، نهتنها عذاب آخرت را در پی دارد، بلکه ممکن است انسان را در همین دنیا نیز دچار خواری و دوری از رحمت خدا کند.
• این داستان عبرتی است برای همه امتها که هیچکس از قدرت و اراده الهی گریزی ندارد و باید از سرنوشت پیشینیان پند گرفت.