اعراف سۈرىسى — ئايەت 185

1. مەنىسى چۈشەندۈرۈشكە موھتاج بولغان سۆزلەر:

• مَلَكُوتِ: ئاسمانلار ۋە زېمىندىكى ئاللاھنىڭ ھۆكۈمرانلىقى، ئۇلۇغ پادىشاھلىقى ۋە ئۇنىڭ ھەممە نەرسىگە بولغان قۇدرىتى.
• عَسَىٰ: بەلكىم، ئېھتىمال.
• أَجَلَهُمْ: ئۇلارنىڭ ئۆلۈم ۋاقتى، ھاياتىنىڭ ئاخىرلىشىش ۋاقتى.
• حَدِيثٍ: سۆز، خەۋەر، كىتاب؛ بۇ يەردە قۇرئان كەرىم مەنىسىدە.

1. ئايەت تەپسىرى:

ئاللاھ تائالا بۇ ئايەتتە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنى ئىنكار قىلغان ۋە قۇرئانغا ئىشەنمىگەن كىشىلەرنى ئويغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن مۇنداق دەيدۇ: ئۇلار ئاسمانلار ۋە زېمىندىكى ئاللاھنىڭ ئۇلۇغ پادىشاھلىقىغا، ھۆكۈمرانلىقىغا ۋە ئۇنىڭ ھەممە نەرسىگە بولغان قۇدرىتىگە قاراپ، ئويلىنىپ باقمىدىمۇ؟ ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا ئاللاھ يارىتىپ بەرگەن ھەر بىر نەرسىگە — ھايۋان، ئۆسۈملۈك، تاغ، دەريا، يۇلتۇز ۋە باشقا ھەممە مەخلۇقاتلارغا — ئىبرەت كۆزى بىلەن قارىسا، ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ بارلىقىغا، بىرلىكىگە ۋە قۇدرىتىنىڭ ئۇلۇغلۇقىغا ئەڭ چوڭ دەلىل بولىدۇ. شۇنداقلا ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ئۆلۈم ۋاقتى يېقىنلىشىپ قالغان بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئويلىشىشى كېرەك. ئەگەر ئۇلار ئۆلۈم كېلىشتىن بۇرۇن ئىمان ئېيتىپ تەۋبە قىلمىسا، كاپىر ھالدا ئۆلۈپ، ئاللاھنىڭ قاتتىق ئازابىغا دۇچ كېلىدۇ. ئەمدى ئۇلار قۇرئان كەرىمدىن باشقا قايسى كىتابقا ئىشىنىدۇ؟ قۇرئان كەرىم ئاللاھنىڭ ئەڭ ئاخىرقى ۋە ئەڭ مۇكەممەل كىتابىدۇر. ئۇنىڭدىن كېيىن باشقا كىتاب يوق، مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامدىن كېيىن باشقا پەيغەمبەرمۇ يوق. ئەگەر ئۇلار بۇ قۇرئانغا ئىشەنمىسە، ئۇنداقتا قايسى سۆزگە ئىشىنىدۇ؟!

ئەي ئىنسانلار! ئاللاھ تائالا بىزگە بۇ ئايەت ئارقىلىق ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، ئەتراپىمىزدىكى ئاللاھنىڭ يارىتىش مۆجىزىلىرىگە قاراپ ئىبرەت ئېلىشىمىزنى، ھاياتىمىزنىڭ ۋاقىتلىق ئىكەنلىكىنى ۋە ئۆلۈم ۋاقتىمىزنىڭ يېقىنلىشىپ قالغانلىقىنى ئويلىشىمىزنى بۇيرۇيدۇ. بىز ھەر كۈنى ئاسمانغا، زېمىنغا، گۈللەرگە، قۇشلارغا، تاغلارغا ۋە دەريالارغا قارايمىز. ئۇلارنىڭ ھەممىسى ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ دەلىلىدۇر. ئاللاھ بىزنى بۇ دۇنياغا سىناش ئۈچۈن ئەۋەتكەن. بىزنىڭ ۋاقتىمىز چەكلىك، ھەر بىر نەپەس ئۆلۈمگە يېقىنلاشتۇرىدۇ. شۇڭا ئەقلىمىزنى ئىشلىتىپ، قۇرئان كەرىمنىڭ ھىدايىتىگە ئەمەل قىلايلى. قۇرئان كەرىم بىزگە ئەڭ گۈزەل سۆزلەرنى، ئەڭ توغرا يولنى ۋە ئەڭ چوڭ ئۈمىدنى ئېلىپ كەلگەن. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچقانداق كىتاب بىزنى ھەقىقەتەن قۇتۇلدۇرالمايدۇ. ئاللاھ بىزنى قۇرئان كەرىمنىڭ نۇرى بىلەن يورۇتۇپ، ئىمان بىلەن ھاياتىمىزنى بەرىكەتلىك قىلسۇن. ئامىن.