Аль-Араф сүрөсү — Аят 185

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• مَلَكُوتِ — "малакут" деген сөз "мулк" (бийлик, ээлик) дегендин күчөтүлгөн түрү; асмандар менен жердин улуу бийлиги, башкаруусу дегенди билдирет.
• عَسَىٰ — "аса" деген сөз "балким, мүмкүн, жакын болушу ыктымал" деген маанини берет.
• أَجَلُهُمْ — "ажалдары", башкача айтканда өмүрлөрүнүн бүтүш убактысы.
• حَدِيثٍ — "хадис" бул жерде "сөз, кабар, китеп" деген мааниде колдонулган; б.а. Курандан кийинки кайсы сөзгө ишенишет?

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта Куранды жалганга чыгарган адамдарга кайрылып: "Алар асмандар менен жердин улуу бийлигине, Аллахтын кудуретүү башкаруусуна көз чаптырып, ой жүгүртүшпөдүбү? Асмандар менен жерде Аллах жараткан ар кандай нерселерге — жаныбарларга, өсүмдүктөргө, тоолорго, дарыяларга жана башка сансыз жаралгандарга — назар салып, алардан сабак алышпадыбы? Ошондой эле өздөрүнүн ажалдары жакындап калган болушу мүмкүн экенин ойлошподубу? Эгер ажал келип, каапырлык абалында өлүп калса, анда тозоктун азабына дуушар болушат. Эгер алар ушул Куранга да ишенишпесе, анда Курандан кийин кайсы сөзгө, кайсы китепке ишенишет? Анткени Курандан кийин башка китеп да, Мухаммад пайгамбардан (ага Аллахтын саламы менен салаваттары болсун) кийин башка пайгамбар да жок. Куран — эң акыркы, эң кемелдүү китеп. Андагы убадалар менен коркутууларга ишенбеген адамдар башка эч нерсеге ишене албайт."

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана Исламга болгон кызыгууну арттыруучу ойлор:

• Ой жүгүртүүгө чакыруу: Бул аят адамды айлана-чөйрөгө, асман менен жердин улуу жаратылышына көз чаптырып, Аллахтын кудуретүү күчүн таанууга чакырат. Жаратылыштагы ар бир нерсе — Аллахтын бар экендигине жана бирдигине далил.
• Өмүрдүн кыскалыгын эскертүү: Ажалдын качан келерин эч ким билбейт. Ошондуктан адам токтобой, тезирээк туура жолго түшүп, жакшылык кылууга шашуусу керек.
• Курандын улуулугу: Курандан кийин башка китеп жок, Мухаммад пайгамбардан кийин башка пайгамбар жок. Демек, Куран — акыркы жана эң туура жол көрсөткүч. Ага ишенүү — бакыттын жана куткарылуунун жолу.
• Исламдын жөнөкөйлүгү жана ачыктыгы: Ислам адамды ойлонууга, изилдөөгө, акыл менен ишенүүгө чакырат. Ал коркутуу эмес, акыйкатты табууга үндөйт. Курандагы убадалар менен эскертүүлөр адамды жакшылыкка тарбиялоо үчүн айтылган.
• Үмүт жана тообо: Аят адамдарга ажал келгенге чейин тообо кылууга, Куранга кайтууга мүмкүнчүлүк бар экенин эскертет. Бул — Аллахтын чоң ырайымынын белгиси.