Аль-Араф сүрөсү — Аят 203

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَا — «эмне үчүн аны өзүң ойлоп таппадың?» деген мааниде. Бул жерде «اجتباء» сөзү «тандоо, өзүнөн ойлоп чыгаруу, өз каалоосу менен жасоо» дегенди билдирет. Башкача айтканда, мушриктер пайгамбардан (с.а.в.) аятты өзүнөн ойлоп табуусун талап кылышкан.
• بَصَائِرُ — «بصيرة» сөзүнүн көптүк түрү. Мааниси: ачык далилдер, көздү ачкан нурлар, акыйкатты көрсөтүүчү белгилер.
• هُدًى — туура жолго баштоо, жол көрсөтүү.
• رَحْمَةٌ — ырайым, мээрим.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта пайгамбарга (с.а.в.) кайрылып, мушриктердин жүрүм-турумун баяндайт. Эгерде пайгамбар аларга Курандан бир аят алып келбесе, алар: «Эмне үчүн аны өзүңөн ойлоп таппайсың?» — деп, аны өз каалоосу менен аят ойлоп чыгарууга чакырышкан. Бул алардын пайгамбардын чындыгында Аллахтын элчиси экенин түшүнбөгөндүгүн жана ага каршы талап коюп жаткандыгын көрсөтөт.

Аллах пайгамбарга айткылат: «Мен өзүмдөн эч нерсе ойлоп таппаймын, мен Раббимден мага вахий кылынган нерсеге гана ээрчиймин». Башкача айтканда, пайгамбардын милдети — Аллахтан келген вахийди жеткирүү, ал эми өзүнөн аят ойлоп чыгаруу эмес.

Андан соң Аллах бул Курандын касиетин баяндап: «Бул Куран — Раббиңерден келген ачык далилдер, туура жолго баштоочу жана ыйман келтирген коом үчүн ырайым», — дейт. Демек, Куран адамдарды караңгылыктан жарыкка алып чыгуучу нур, адашуудан туура жолго салуучу жол көрсөткүч жана ыймандуу адамдарга Аллахтын мээрими. Ал эми ыйман келтирбегендер бул нурдан жана ырайымдан куржун калат.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Куран — Аллахтын сөзү, ага эч нерсе кошууга же кемитүүгө болбойт. Пайгамбар (с.а.в.) да өзүнөн эч нерсе ойлоп тапкан эмес, ал Аллахтан келген вахийге гана ээрчген. Бул Курандын кудайлык булагын далилдейт.
• Куран — адамдар үчүн чоң ырайым жана туура жол. Ал адамды адашуудан сактап, бактылуулукка жеткирет. Куранды окуп, ага ыйман келтирүү — бул Аллахтын берген улуу нээмати.
• Ыйман — ырайымдын шарты. Аятта «ыйман келтирген коом үчүн ырайым» деп айтылган. Демек, Курандын нурунан жана ырайымынан пайда алуу үчүн чын ыйман керек. Ыймандуу адам Куранды өз жашоосуна жетекчи кылып алат.
• Пайгамбардын (с.а.в.) үлгүсү — вахийге моюн сунуу. Ал өз каалоосун эмес, Аллахтын буйругун аткарган. Бул биз үчүн да сабак: биз да Аллахтын буйруктарына моюн сунуп, Куранга ээрчишибиз керек.
• Куран — далилдердин булагы. Ал адамга акыйкатты көрсөтүп, туура жолго салат. Аны окуу, түшүнүү жана ага амал кылуу — бакыттын жолу.