سوره اعراف — آیه 28

## تفسیر آیه ۲۸ سوره اعراف

### معنای واژگان:

• فاحشه: کار زشت و بسیار ناپسند؛ در این آیه منظور اعمالی مانند شرک، بت‌پرستی و طواف با بدن برهنه است.
• وجدنا: یافتیم، دریافتیم.
• آباء: پدران، نیاکان.
• أمرنا: به ما فرمان داده است.

### تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه از گروهی از مشرکان خبر می‌دهد که وقتی کار زشتی انجام می‌دهند — مانند بت‌پرستی، طواف با بدن عریان و دیگر اعمال ناپسند — در برابر سرزنش دیگران، دو بهانه می‌آورند:

نخست اینکه می‌گویند: «ما پدران و نیاکان خود را بر این کار یافتیم و از آنان پیروی می‌کنیم.» آنان تقلید کورکورانه از گذشتگان را دلیل درستی کار خود می‌دانستند.

دوم اینکه — و این بدتر است — جرأت می‌کنند و به خداوند دروغ می‌بندند و می‌گویند: «خداوند خودش ما را به این کار فرمان داده است!» آنان برای توجیه کار زشت خود، فرمانی دروغین را به خدا نسبت می‌دهند.

خداوند به پیامبرش دستور می‌دهد که در پاسخ آنان بگوید: «خداوند هرگز به کار زشت و ناپسند فرمان نمی‌دهد.» زیرا خداوند حکیم است و عادت و سنت او بر این جاری شده که بندگانش را به محاسن اخلاق و اعمال نیک فرمان دهد، نه به زشتی‌ها و پلیدی‌ها. پس نسبت دادن فرمانِ کار زشت به خداوند، نسبت دروغین و افترایی آشکار است.

سپس خداوند با لحنی انکاری و توبیخ‌آمیز می‌فرماید: «آیا چیزی را که نمی‌دانید به خدا نسبت می‌دهید؟» این جمله در حقیقت نهی و هشداری شدید است از اینکه کسی بدون علم و آگاهی، سخنی را به خداوند نسبت دهد.

### فواید و پیام‌های آیه:

1. تقلید کورکورانه از گذشتگان، هرگز دلیل درستی نیست: انسان باید حق را با دلیل و برهان بپذیرد، نه صرفاً به این دلیل که پدرانش بر آن بوده‌اند.
2. نسبت دادن سخن یا حکمی به خدا بدون علم، از بزرگ‌ترین گناهان است: این آیه هشدار می‌دهد که نباید به نام دین و خداوند، سخنی گفت که از آن آگاهی نداریم.
3. دین خداوند همیشه دعوت‌کننده به پاکی‌ها و نیکی‌هاست: هرگاه سخنی یا عملی به نام دین رواج یافت که با فطرت پاک و عقل سلیم ناسازگار بود، باید بدانیم که آن سخن از سوی خداوند نیست.
4. خداوند از بندگانش جز خوبی‌ها را نمی‌خواهد: محبت خداوند به بندگانش اقتضا می‌کند که آنان را به آنچه خیر و صلاحشان است فرمان دهد، نه به آنچه مایه تباهی و بدبختی آنان است.
5. مسلمان باید پیش از گفتن هر سخنی درباره دین، علم و آگاهی داشته باشد: این آیه به ما می‌آموزد که در برابر پرسش‌های دینی، یا پاسخ مستند بدهیم یا بگوییم «نمی‌دانم»، و هرگز به خداوند دروغ نبندیم.