Əraf surəsi — Ayə 34

Kəlmələrin mənaları:

• Ümmət – bir din və ya peyğəmbər ətrafında toplaşan camaat, nəsil və ya icma.
• Əcəl – müəyyən olunmuş vaxt, ömür sonu və ya cəzanın gəlmə vaxtı.
• İstə'xar – gecikmək, sonraya qalmaq.
• İstiqdam – qabağa keçmək, vaxtından əvvəl gəlmək.

Təfsir:

Hər bir ümmətin, yəni Allahı inkar edən və Onun elçilərini yalanlayan hər bir camaatın, həyatı və cəzası üçün Allah tərəfindən müəyyən edilmiş bir vaxt vardır. Bu vaxt, o camaatın əcəli, yəni sonu və ya məhv olma anıdır. Nə vaxt ki, Allahın təqdir etdiyi həmin vaxt çatır, onlar onu nə bir an belə gecikdirə bilər, nə də bir an qabağa çəkə bilərlər. Bu, Allahın qəti və dəyişməz qanunudur.

Bu ayə, xüsusilə Məkkə müşriklərinə bir xəbərdarlıqdır. Onlar istehza ilə əzabın gəlməsini tələb edirdilər. Allah isə onlara bildirir ki, hər şeyin müəyyən bir vaxtı var və həmin vaxt gəldikdə heç kəs onu nə geri çəkə bilər, nə də irəli. Bu, həm də ümumi bir qanundur: hər bir nəslin, hər bir cəmiyyətin bir ömrü var və o ömür bitdikdə heç kəs onu uzada bilməz.

Ey insan! Bu ayədən öyrənirik ki, Allahın vədi haqdır və Onun təqdir etdiyi heç bir şey dəyişməz. Odur ki, fürsət əldə ikən tövbə et, yaxşı əməllər et və Allahın rəhmətinə sığın. Çünki əcəl gəldikdə nə bir an gecikmə, nə də bir an qabağa getmə mümkündür. Bu, həm də bir təsəllidir: zalımların cəzası mütləq gələcək və haqq əhlinin zəfəri də qaçılmazdır. Allahın vədinə etibar et və səbrlə yoluna davam et!