A'rof surasi — Oyat 71

Kalimalarning ma'nolari:

• رجس – azob, uqubat, jazo.
• غضب – g‘azab, qahr, jahl.
• سلطان – hujjat, dalil, isbot.

Tafsir:

Hud alayhissalom o‘z qavmiga qat’iy va keskin javob berib dedilar: “Sizlarga Robbingiz tomonidan azob va g‘azab tushishi haq bo‘ldi, ya’ni bu azob endi sizlardan qaytmaydi, albatta yetib keladi. Sizlar men bilan Allohning ilohligi haqida bahslashasizmi? Sizlar va ota-bobolaringiz o‘zlaringizcha ba’zi narsalarni “iloh” deb nomladingizlar, ularga sig‘inasizlar. Holbuki, Alloh bu narsalarning iloh ekanligi haqida hech qanday hujjat va dalil tushirmagan. Ular o‘zi sizlar qo‘lida bo‘lgan oddiy maxluqotdir, na foyda yetkaza oladi, na zarar. Haqiqiy iloh faqat yagona Allohdir, U hamma narsani yaratuvchidir.

So‘ngra Hud alayhissalom ularni qattiq tahdid qilib dedilar: “Bas, endi sizlar o‘zlaringiz so‘ragan azobni kutinglar! Men ham sizlar bilan birga shu azobning tushishini kutuvchilardanman. Sizlar azobni tezlashtirishni so‘rayapsizlar, men esa uning sizlarga yetib kelishini intiqlik bilan kutaman.”

Bu so‘zlar Hud alayhissalomning qavmiga nisbatan eng qattiq ogohlantirishi va ularning ishi tugaganidan darak beruvchi edi. Ular haqiqatni rad etib, o‘jarlikda davom etganlari uchun azob ularga muqarrar bo‘ldi.

Foydali saboqlar:

1. Haqni rad etgan va o‘jarlik qilgan qavmga Allohning azobi tushishi muqarrardir. Kimki payg‘ambarlarning da’vatini inkor etsa, oxir-oqibat xo‘rlik va azobga duchor bo‘ladi.
2. Alloh taolo hech qachon o‘z bandalariga zulm qilmaydi. Ular o‘z qilmishlari tufayli azobga loyiq bo‘ladilar. Shuning uchun har bir inson o‘z amallariga e’tibor qilishi va gunohlardan qochishi lozim.
3. Inson o‘zi uchun hech qanday asossiz narsalarni iloh qilib olmasligi kerak. Haqiqiy iloh faqat Allohdir. Unga shirk keltirish eng katta gunohdir.
4. Payg‘ambarlar haqni aytishda hech kimdan qo‘rqmaydilar. Ular o‘z da’vatlarida sobit qadam bo‘lib, haqiqatni baland ovozda e’lon qiladilar. Bu mo‘minlarga o‘rnakdir – haqni aytishdan qo‘rqmaslik kerak.
5. Azobni kutish va tahdid qilish ham da’vat usullaridan biridir. Ba’zan qavmni to‘g‘ri yo‘lga qaytarish uchun ogohlantirish va tahdid kerak bo‘ladi.