Аль-Мааридж сүресі — Аят 22

1. Сөздердің мағынасы:

• إِلَّا — «бірақ», «басқа», «тек қана» деген мағынадағы ерекшелеу (истисна) құралы.
• الْمُصَلِّينَ — «намаз оқушылар», яғни намазды толық шарттарымен, уақытында, ықыласпен орындайтын адамдар.

1. Аяттың тәпсірі:

Алдыңғы аяттарда Алла Тағала адам баласының табиғатындағы кемшіліктерді — қиындық кезінде сабырсыздық танытып, шыдамы таусылып, алаңдаушылыққа бой алдыратынын, ал жақсылыққа қол жеткенде сараңдық танытып, беруден қашқақтайтынын баяндады. Осы аятта сол жалпы сипаттан ерекшеленетін бір топ адамды атайды: олар — намазды шын берілген жүрекпен, тұрақты түрде орындайтын мүміндер.

Бұл жерде «намаз оқушылар» деп аталуының өзі үлкен мәнге ие. Себебі намаз — иманның тірегі, пенде мен Жаратушы арасындағы байланыстың ең берік жолы. Намазды шынайы орындаған адамның жүрегі Аллаға байланып, ол қиындыққа да, молшылыққа да сабыр мен шүкіршілікпен қарайды. Сондықтан намаз — адамды жоғарыда аталған жарамсыз мінездерден сақтайтын қалқан.

Аяттың мағынасы — адам баласына тән осы әлсіздіктерден тек намазды шын ниетпен, үздіксіз орындайтын, оны өмірлерінің өзегі етіп алған адамдар ғана аман қалады. Олар намаз арқылы жүректерін тазартып, Алланың разылығына ұмтылады. Келесі аяттарда бұл намаз оқушылардың тағы да бірнеше сипаттары ашылады: олар мал-мүлкінен белгілі бір үлесті (зекетті) беріп, қиямет күніне сеніп, Раббының азабынан қорқып, әдепсіздіктен сақтанып, аманатқа адал болып, куәліктерін шынайы орындап, намаздарын қорғап ұстайды. Осы қасиеттердің барлығы намаздан бастау алады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Намаз — адамды рухани кемелдікке жетелейтін ең басты ғибадат. Ол жүректі тазартып, мінезді түзейді.
• Адам баласы әлсіз жаратылған, бірақ намаз арқылы сол әлсіздіктен арылуға болады. Намаз — сабыр мен шүкіршіліктің қайнар көзі.
• Намазды тұрақты әрі шынайы орындау — Жаратушының разылығына жетудің ең сенімді жолы. Ол адамды дүние мен ақыретте бақытқа жетелейді.
• Бұл аят бізге намаздың тек бір рәсім емес, өмірді түбегейлі өзгертетін, адамды жақсы қасиеттерге бастайтын күш екенін ұғындырады.
• Ислам — адамды жетілдіруге, оның бойындағы жақсы қасиеттерді дамытып, жаман мінездерден арылтуға бағытталған мейірімді дін. Намаз — сол жолдағы ең үлкен тірек.