Məaric surəsi — Ayə 24

Məaric surəsi, 24-cü ayə

وَالَّذِينَ فِي أَمْوَالِهِمْ حَقٌّ مَّعْلُومٌ

Sözlərin izahı:

• حَقٌّ (haqq): Burada "haqq" sözü vacib, müəyyən edilmiş pay, borc mənasını daşıyır. Yəni malın içərisində Allah tərəfindən təyin olunmuş bir haqq — bir pay vardır.
• مَعْلُومٌ (mə'lum): "Məlum", "bilinən", "müəyyən edilmiş" deməkdir. Bu o deməkdir ki, bu pay təxmini və ya qeyri-müəyyən deyil, Allah tərəfindən dəqiq müəyyən edilmiş, miqdarı və şərtləri bilinən bir haqdır.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, iman əhlinin gözəl sifətlərini bizə tanıdır. Allah buyurur ki, həqiqi möminlər o kəslərdir ki, onların mallarında müəyyən edilmiş bir haqq — yəni zəkat — vardır. Bu, sadəcə könüllü bir yardım deyil, Allahın onlara vacib etdiyi, miqdarı və şərtləri açıq-aydın bilinən bir borcdur.

Diqqət yetirin ki, ayədə "mallarında haqq var" deyilir — yəni bu pay, sanki malın özünün içində yerləşən, ayrılması vacib olan bir hissədir. Belə ki, mömin öz malına baxdıqda onun hamısının yalnız özünə aid olmadığını, içində kasıbın, ehtiyac sahibinin payı olduğunu dərk edir. Bu dərk isə qəlbə comərdlik, rəhmdillik və Allah qarşısında məsuliyyət hissi aşılayır.

Bu ayə, əslində, insanın təbiətində olan tamahkarlıq və xəsisliyə qarşı bir dərmandır. İnsan fitrətən malı sevir və onu verməkdə çətinlik çəkir. Lakin Allah bu ayə ilə bizə öyrədir ki, malın içində başqalarının da payı vardır və bu payı vermək imanın bir əlamətidir. Zəkat yalnız bir vergi deyil — o, qəlbin təmizlənməsi, malın bərəkəti və cəmiyyətin qardaşlığıdır.

Ey mömin qardaşım! Bil ki, malını Allah yolunda paylaşmaq onu azaltmır, əksinə artırır və bərəkətləndirir. Verən əl, alan əldən üstündür. Allah bu ayədə bizə xatırladır ki, səxavətli olmaq, ehtiyac sahiblərinin haqqını vermək — Cənnətə aparan yollardan biridir. Gəl, biz də malımızda olan bu müəyyən haqqı sevə-sevə verək, çünki bu, Rəbbimizin bizə olan əmanətidir və Onun razılığına aparan bir qapıdır.